Washington D.C., Chánh án Tòa án Tối cao Mỹ John Roberts cho phép chính quyền Tổng thống Donald Trump tiếp tục thi công phòng khiêu vũ gắn với Nhà Trắng, trong khi dự án vẫn đối mặt với tranh chấp pháp lý và phản ứng từ dư luận.
- Thất Khê chìm gần 2m, hơn 2.600 người phải sơ tán
- Rau quả tăng tốc, sầu riêng đứng trước mốc 4 tỷ USD
- 25 thủ tục bảo hiểm được sửa, người dân bớt giấy tờ
Ngày 21/8 theo giờ Mỹ, ông Roberts ban hành lệnh tạm hoãn hành chính ngay trước khi lệnh dừng thi công của tòa cấp dưới có hiệu lực. Quyết định được đưa ra sau khi Tòa phúc thẩm Đặc khu Columbia ngày 07/8 giữ nguyên phán quyết của Thẩm phán liên bang Richard Leon, theo đó cho rằng Tổng thống chỉ là “người quản lý” chứ không phải “chủ sở hữu” Nhà Trắng và cần Quốc hội phê chuẩn công trình quy mô lớn.
Trong tuyên bố trên Truth Social, Tổng thống Trump hoan nghênh quyết định của Tòa án Tối cao và nhấn mạnh công trình có ý nghĩa đối với an ninh quốc gia. Ông gọi khu phức hợp quân sự/phòng khiêu vũ được xây dựng trên khuôn viên Nhà Trắng là một dự án quan trọng và kỳ vọng đây sẽ là công trình nổi bật trong lĩnh vực này.
Tranh chấp bắt đầu từ tháng 10/2025, khi chính quyền Trump phá dỡ toàn bộ Cánh Đông Nhà Trắng mà không thông báo trước cho Quốc hội để dành diện tích cho phòng khiêu vũ rộng khoảng 90.000 feet vuông, tương đương 8.360 m². Quy mô này gần gấp đôi diện tích tòa nhà chính Nhà Trắng, vốn khoảng 55.000 feet vuông.
Tháng 12/2025, tổ chức phi lợi nhuận National Trust for Historic Preservation khởi kiện, cho rằng Tổng thống không thể đơn phương triển khai dự án lớn như vậy nếu chưa được Quốc hội cho phép. Đến tháng 3/2026, Thẩm phán Richard Leon ra phán quyết sơ bộ yêu cầu dừng các hạng mục trên mặt đất nhưng cho phép tiếp tục những phần công trình an ninh dưới lòng đất, trong đó có boong-ke.
Chính quyền Trump sau đó kháng cáo, song Tòa phúc thẩm Đặc khu Columbia ngày 07/8 vẫn giữ nguyên phán quyết của thẩm phán Leon. Tòa cho chính phủ liên bang 14 ngày để tìm kiếm sự can thiệp từ Tòa án Tối cao, trước khi chính quyền gửi đơn kiến nghị khẩn cấp ngày 14/8.
Trong đơn, Tổng luật sư Mỹ D. John Sauer cảnh báo lệnh cấm có thể “trao cho một thẩm phán cấp quận quyền tự quyết định điều gì là ‘thực sự cần thiết’” để bảo vệ Tổng thống và các nguyên thủ quốc gia tới thăm. Hồ sơ của chính quyền cùng ngày cho biết toàn bộ dự án, gồm cả phần ngầm và trên mặt đất, đã hoàn thành 65%.
Lệnh mới chưa khép lại tranh chấp
Điểm đáng chú ý là quyết định ngày 21/8 chỉ là lệnh tạm hoãn hành chính do Chánh án John Roberts ban hành, trong vai trò xử lý các yêu cầu khẩn cấp phát sinh tại Washington D.C. Đây chưa phải phán quyết cuối cùng của toàn bộ chín thẩm phán Tòa án Tối cao và quyết định vẫn có thể thay đổi sau khi tòa xem xét đầy đủ hồ sơ.
Về kinh phí, ông Trump ban đầu công bố dự án trị giá 300 triệu USD và cho biết công trình được tài trợ hoàn toàn bởi các nhà hảo tâm tư nhân, không sử dụng ngân sách nhà nước. Đến cuối năm 2025, mức ước tính được nâng lên 400 triệu USD.
Quyết định của Tòa án Tối cao tiếp tục tạo ra phản ứng trái chiều. Lãnh đạo phe thiểu số Thượng viện Chuck Schumer, đảng viên Dân chủ bang New York, chỉ trích quyết định trên mạng xã hội X và cam kết đảng Dân chủ tiếp tục theo đuổi cuộc chiến pháp lý.
Một khảo sát Washington Post-ABC News-Ipsos hồi tháng 4 cho thấy 56% người được hỏi không đồng tình với việc phá dỡ Cánh Đông để xây phòng khiêu vũ. National Trust for Historic Preservation cũng khẳng định quyết định mới chưa phải phán quyết cuối cùng và tổ chức này sẽ tiếp tục theo đuổi vụ kiện.
Nguyễn Chiu (tổng hợp)
