Phụ nữ Nhật cưu mang lao động Việt 13 năm

Suốt 13 năm, một phụ nữ Nhật đã hỗ trợ hơn 15.000 lao động Việt vượt khủng hoảng, ổn định pháp lý và tìm lối thoát hợp lệ.

Trong hơn một thập kỷ, Jiho Yoshimizu trở thành điểm tựa quen thuộc với nhiều lao động Việt tại Nhật Bản khi họ rơi vào hoàn cảnh mất việc, hết hạn visa hoặc gặp biến cố nghiêm trọng. Hoạt động của bà diễn ra lặng lẽ nhưng có hệ thống, thông qua một tổ chức phi lợi nhuận do chính bà sáng lập.

Một trong những trường hợp điển hình là nữ thực tập sinh 20 tuổi sinh con một mình tại Tokyo. Do lo sợ mất tư cách lưu trú, cô giấu việc mang thai, chỉ đến bệnh viện khi tình trạng trở nên nguy cấp. Khi nhận được thông tin, Yoshimizu nhanh chóng có mặt để hỗ trợ.

Cô gái bày tỏ mong muốn giữ con nhưng không muốn hồ sơ bị ghi nhận vi phạm. Yoshimizu liên hệ tổ chức giám sát, làm việc với công ty tiếp nhận và hoàn tất các thủ tục y tế, khai sinh, cư trú. Ba tháng sau, hai mẹ con trở về Việt Nam với hồ sơ hợp lệ, không bị đánh dấu vi phạm, vẫn còn cơ hội quay lại Nhật trong tương lai.

Phụ nữ Nhật cưu mang lao động Việt từ nền tảng gia đình

Yoshimizu sinh ra tại tỉnh Saitama trong một gia đình theo truyền thống Phật giáo. Cha bà từng điều hành một ngôi chùa tại Tokyo, nơi đón nhiều tăng sĩ Việt Nam sang học tập từ những năm 1960. Tại đây, việc hỗ trợ người Việt, kể cả trong những trường hợp qua đời nơi đất khách, là điều diễn ra thường xuyên.

Năm 2011, sau thảm họa động đất và sóng thần ở miền đông Nhật Bản, gia đình bà hỗ trợ hàng chục người Việt bị ảnh hưởng. Cũng trong năm này, bà chứng kiến một thực tập sinh Việt qua đời vì kiệt sức trong bối cảnh thiếu sự hỗ trợ pháp lý. Sự kiện đó thúc đẩy bà xây dựng một mô hình trợ giúp bài bản hơn.

Phụ nữ Nhật cưu mang lao động Việt 13 năm — Bà Jiho Yoshimizu cùng các đồng nghiệp người Việt Nam ở Nhật Bản. (Ảnh: Chụp màn hình VnExpress)

Hệ thống hỗ trợ giữa khủng hoảng pháp lý và việc làm

Tổ chức phi lợi nhuận do Yoshimizu sáng lập ban đầu vận hành bằng nguồn tiền cá nhân và quyên góp nhỏ lẻ. Tuy nhiên, khi đại dịch Covid-19 bùng phát, số lượng lao động Việt mất việc tăng nhanh, khiến nhu cầu hỗ trợ mở rộng trên toàn quốc.

Nhiều người rơi vào tình trạng hết hạn hợp đồng, không có thu nhập và không thể về nước do hạn chế chuyến bay. Tổ chức của bà hỗ trợ chỗ ở tạm thời, tư vấn gia hạn visa, kết nối luật sư, công đoàn và cơ quan chức năng địa phương. Sau đó, tổ chức bắt đầu được phê duyệt nhận trợ cấp và vận hành ổn định hơn.

Theo Yoshimizu, luật pháp Nhật Bản có cơ chế bảo vệ người lao động nước ngoài, nhưng thủ tục phức tạp và rào cản ngôn ngữ khiến nhiều người không thể tự tiếp cận.

Thay đổi nhận thức cộng đồng

Không phải lúc nào hoạt động của bà cũng nhận được sự ủng hộ. Từng có ý kiến cho rằng việc ưu tiên hỗ trợ người nước ngoài là không phù hợp. Yoshimizu cho rằng lao động nước ngoài cũng làm việc, đóng thuế và góp phần vào nền kinh tế Nhật Bản đang thiếu hụt nhân lực.

Một trường hợp khác là nam thực tập sinh bị trả lương thấp hơn hợp đồng, sau đó gặp tai nạn nghiêm trọng tại ga tàu ở Tokyo và mất một phần cơ thể. Tổ chức của bà đã phối hợp với hãng hàng không, cơ quan xuất nhập cảnh và đại sứ quán để hoàn tất thủ tục hồi hương phù hợp với tình trạng sức khỏe của anh.

Với anh Công Thắng, quê Nghệ An, sự hỗ trợ đến vào thời điểm khó khăn nhất khi anh mất việc vì dịch bệnh. Được bố trí chỗ ở tạm tại chùa, anh có thời gian học tiếng Nhật, xin visa mới và tìm được công việc khác. Hiện anh đã ổn định cuộc sống và tiếp tục làm việc hợp pháp.

Sau 13 năm, hơn 15.000 lao động Việt đã nhận được hỗ trợ từ tổ chức này dưới nhiều hình thức khác nhau. Theo Yoshimizu, mục tiêu quan trọng nhất là giúp họ hiểu rằng vẫn tồn tại những con đường hợp pháp để ở lại hoặc trở về, thay vì rơi vào bế tắc.

Theo: VnExpress