Thụy Sĩ, Ngoại trưởng Abbas Araghchi và Đặc phái viên Steve Witkoff bắt đầu phiên thảo luận kỹ thuật nhằm tháo gỡ căng thẳng hạt nhân. Cuộc gặp diễn ra sau khi bản ghi nhớ 14 điểm được ký kết nhằm thiết lập lộ trình hòa bình 60 ngày.
- Donald Trump ấn định thời hạn 60 ngày yêu cầu Iran ký kết thỏa thuận
- Donald Trump hoãn ký thỏa thuận và khẳng định Iran đã suy yếu hoàn toàn
- Ngừng bắn Israel-Hezbollah: Nỗ lực cứu vãn thỏa thuận giữa Mỹ và Iran
Vai trò của ông Jared Kushner trong phái đoàn ngoại giao đặc biệt của Washington
Ngày 20/6, Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff đã có mặt tại Thụy Sĩ để tham gia phái đoàn cùng ông Jared Kushner, con rể của Tổng thống Donald Trump. Sự hiện diện của những nhân vật thân cận với giới lãnh đạo Mỹ cho thấy tầm quan trọng của vòng đàm phán lần này. Cùng thời điểm, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi dự kiến sẽ tới khu nghỉ dưỡng Buergenstock để trực tiếp điều hành phái đoàn Tehran. Động thái ngoại giao này được thúc đẩy mạnh mẽ sau khi lệnh ngừng bắn giữa Israel và Hezbollah chính thức có hiệu lực. Các bên kỳ vọng sẽ biến những thỏa thuận tạm thời thành một hiệp ước hòa bình khu vực có tính chất bền vững.
Chính phủ Thụy Sĩ đã khẳng định vai trò trung gian tích cực trong việc kết nối các quan chức cấp cao của hai quốc gia. Mặc dù kế hoạch ban đầu bị trì hoãn do tình hình chiến sự leo thang, nhưng công tác chuẩn bị kỹ thuật vẫn được duy trì liên tục. Washington và Tehran đang tìm cách giải quyết các vấn đề gai góc liên quan đến hoạt động quân sự trên nhiều mặt trận khác nhau. Việc nối lại đàm phán được xem là yếu tố cốt lõi để mở lại các tuyến hàng hải quan trọng tại Trung Đông. Các chuyên gia quốc tế nhận định đây là nỗ lực ngoại giao đa phương lớn nhất trong nhiều năm qua giữa hai đối thủ truyền kiếp.
Cơ chế thực thi bản ghi nhớ mười bốn điểm và quyền lợi kinh tế của Iran
Bản ghi nhớ ký ngày 17/6 đã đặt ra những tiêu chuẩn nghiêm ngặt cho quá trình chuyển tiếp kéo dài 60 ngày sắp tới. Mỹ cam kết sẽ xem xét nới lỏng các lệnh trừng phạt kinh tế nếu Iran tuân thủ lộ trình giải quyết các bất đồng hạt nhân. Thỏa thuận này mở đường cho việc giải tỏa các khối tài sản trị giá hàng chục tỷ USD vốn đang bị đóng băng tại nước ngoài. Iran cũng sẽ nhận được quyền miễn trừ xuất khẩu dầu mỏ ngay lập tức để ổn định lại nền kinh tế đang gặp khó khăn. Các quan chức Tehran kỳ vọng sự thay đổi chính sách này sẽ giúp quốc gia Trung Đông hội nhập sâu hơn vào thị trường toàn cầu.
Bên cạnh đó, dự thảo thỏa thuận còn đề xuất một quỹ hỗ trợ tái thiết trị giá 300 tỷ USD (khoảng 7.620.000 tỷ đồng) cho Iran. Trong cuộc điện đàm ngày 19/6, phía Iran nhấn mạnh Washington phải đảm bảo các cam kết về chấm dứt giao tranh tại khu vực Li Băng. Dù Phó Tổng thống Mỹ JD Vance không tham dự, nhưng phái đoàn của Đặc phái viên Witkoff vẫn nắm quyền quyết định trong các phiên họp. Các bên đang nỗ lực xây dựng một hệ thống giám sát chéo để đảm bảo tính minh bạch trong việc thực thi các điều khoản. Kết quả của đàm phán tại Thụy Sĩ sẽ quyết định tương lai an ninh của toàn bộ khu vực eo biển Hormuz.
Đỗ Vân (tổng hợp)
