Các tuyên bố đối nghịch giữa ông Trump và giới lãnh đạo Iran đang biến bàn đàm phán thành đấu trường truyền thông, cản trở các giải pháp hạt nhân.
- Căng thẳng Trung Đông: Mỹ không kích tàu dầu, Iran thiết lập vành đai an ninh biển
- Israel không kích Iran nhằm trả đũa các vụ tấn công tên lửa trước đó
- Căng thẳng Trung Đông: Mỹ bắn tàu dầu, Iran tuyên bố lập vành đai an ninh mới
Những bài đăng gây nhiễu tiến trình ngoại giao
Tại bàn đàm phán ở Thụy Sĩ, sự xuất hiện của những bài đăng trên mạng xã hội từ Tổng thống Trump đã tạo ra một cơn địa chấn ngoại giao. Ông Ghalibaf, người dẫn đầu phái đoàn Iran, đã bày tỏ sự bất bình trực tiếp với Phó tổng thống Mỹ JD Vance về các lời đe dọa quân s Phía Iran cho rằng hành động này là một sự xúc phạm và vi phạm cam kết không tấn công lẫn nhau giữa hai quốc gia.
Hôm 23/6. Ông Vance sau đó đã lên tiếng bảo vệ Tổng thống khi cho rằng đó chỉ là phản ứng trước những “lời khẩu chiến” từ phía Tehran. Tuy nhiên, lời giải thích này không đủ để xoa dịu tình hình khi phái đoàn Iran quyết định rời khỏi phòng đàm phán để phản đối. Các nhà ngoại giao cho rằng những phát ngôn công khai đang phá vỡ nguyên tắc giữ bí mật nội dung thương lượng mà các bên đã thống nhất.
Trong suốt quá trình này, các quốc gia trung gian đã phải nỗ lực hết sức để duy trì sợi dây liên lạc mỏng manh giữa hai bên. Họ khuyến nghị các nhà đàm phán nên bỏ qua những nhiễu loạn trên truyền thông để tập trung vào bản chất của các văn bản ký kết. Dù vậy, việc ông Trump liên tục mô tả các kỳ vọng cá nhân như thể kết quả đã thống nhất đang tạo ra áp lực nặng nề cho các cuộc đối thoại.
Bài toán thanh sát hạt nhân vẫn chưa có lời giải
Mặc dù Iran phủ nhận, vấn đề thanh sát hạt nhân của IAEA vẫn là trọng tâm trong các cuộc thảo luận kín tại Obbuergen. Tổng giám đốc IAEA đã trực tiếp trao đổi với các bên về mức độ tiếp cận cần thiết để đảm bảo mục đích hòa bình của chương trình hạt nhân..Iran được cho là chỉ đồng ý về nguyên tắc và muốn gắn việc này với việc giải phóng hàng tỷ USD tài sản đang bị đóng băng.
Mâu thuẫn bùng phát khi ông Vance tuyên bố Iran đã chấp nhận thanh sát như một “bước đi đầu tiên”, dẫn đến phản ứng gay gắt từ Tehran. Sự vội vã trong việc công bố kết quả của Mỹ khiến giới lãnh đạo Iran lo ngại về khả năng bị áp đặt các điều kiện bất lợi. Ông Trump thậm chí cảnh báo sẽ hủy bỏ mọi thỏa thuận nếu các yêu cầu về kiểm soát hạt nhân không được đáp ứng triệt để theo ý Mỹ.
Nhiều chuyên gia lo ngại rằng cuộc chiến truyền thông hiện nay sẽ chỉ làm kéo dài thêm sự thù địch giữa hai quốc gia. Việc áp dụng các bài học từ “Nghệ thuật Đàm phán” với những lời đe dọa cực đoan của ông Trump dường như không hiệu quả với những nhà đối ngoại dày dạn kinh nghiệm của Iran. Những bất đồng cơ bản này cho thấy con đường đi tới một thỏa thuận cuối cùng vẫn còn rất xa vời và đầy rẫy chông gai.
Ninh Lý (tổng hợp)
