Giới quan sát nhận định rằng kết cục của cuộc đối đầu Mỹ – Iran hiện nay sẽ phụ thuộc vào sức bền tài chính thay vì những màn phô diễn sức mạnh quân sự.
- Hà Nội: Khởi tố đối tượng lấy trộm đồ trị giá 10 tỷ đồng của mẹ bạn trai
- Chiến tranh Mỹ – Iran chấm dứt theo cách lý giải của Nhà Trắng
- Căng thẳng Iran: Mỹ chuẩn bị các phương án tấn công quân sự mới
Quan hệ Mỹ – Iran và bài toán về khả năng chịu đựng kinh tế
Theo một báo cáo từ Iran International công bố ngày 1/5/2026, cuộc đối đầu giữa Iran và Hoa Kỳ đang bước vào một giai đoạn nhạy cảm, nơi sức ép kinh tế được xem là “yếu tố bí ẩn” quyết định kết quả cuối cùng. Giới phân tích cho rằng thay vì các đợt tấn công trên chiến trường, khả năng chịu đựng các cú sốc tài chính của mỗi bên sẽ là thước đo thực sự. Một số nhà quan sát chỉ ra rằng trong khi giá nhiên liệu tăng vọt tại Mỹ có thể buộc ông Donald Trump phải cân nhắc lại lập trường, thì sự suy kiệt kinh tế của Tehran cũng có thể dẫn đến việc họ phải chấp nhận các yêu cầu từ Washington.
Vào ngày 30/4/2026, Tổng thống Trump đã có những phát biểu trực diện về tình hình của đối phương, nhận định rằng kinh tế Iran đang trong tình trạng “thảm họa”. Ông bày tỏ sự hoài nghi về việc Tehran có thể duy trì trạng thái này trong bao lâu. Tại cả hai quốc gia, các thông điệp chính trị thường hướng tới việc tuyên bố chiến thắng để củng cố uy tín nội bộ, song đối với người dân Iran, ưu tiên hàng đầu của họ vẫn là sự ổn định của cuộc sống thường nhật thay vì những tranh chấp quyền lực.
Giáo sư khoa học chính trị Ali Asghar Zargar tại Tehran đã mô tả bối cảnh hiện tại nguy hiểm không kém gì một cuộc chiến tranh. Trả lời trang Fararu, ông cảnh báo rằng sự sụp đổ của con đường ngoại giao sẽ mở đường cho các giải pháp quân sự đầy rủi ro. Tuy nhiên, ông Zargar cũng lưu ý rằng các kênh đối thoại hiện nay, dù chưa mang lại kết quả cụ thể, vẫn đang hoạt động như một “van an toàn” quan trọng nhằm trì hoãn nguy cơ xảy ra một cuộc xung đột vũ trang công khai giữa hai cường quốc.
Những rủi ro từ sự bế tắc ngoại giao và eo biển Hormuz
Kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn giữa Tehran và Washington hết hạn vào ngày 22/4/2026, tình hình khu vực đã trở nên căng thẳng hơn bao giờ hết. Mặc dù ông Trump đã có những nỗ lực gia hạn để tạo điều kiện cho các vòng đàm phán mới, nhưng giới ngoại giao vẫn chưa thấy bất kỳ dấu hiệu tích cực nào về việc nối lại đối thoại chính thức. Sự di chuyển của Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi qua các quốc gia như Pakistan, Oman và Nga được xem là nỗ lực tìm kiếm sự ủng hộ hoặc chuẩn bị cho các tình huống leo thang quân sự có thể xảy ra trong tương lai gần.
Ngày 30/4/2026, Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz đã đưa ra những lời cảnh báo cứng rắn, nhấn mạnh Tehran đã phải chịu những tổn thất nghiêm trọng và không loại trừ các hành động quân sự bổ sung. Trong khi đó, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf tuyên bố Tehran sẽ tận dụng vị thế chiến lược tại eo biển Hormuz để định hình lại cục diện khu vực và giảm bớt tầm ảnh hưởng của Mỹ. Ông Ghalibaf khẳng định việc kiểm soát eo biển này là chìa khóa để đảm bảo một tương lai không có sự hiện diện của lực lượng nước ngoài.
Chi phí kinh tế của cuộc đối đầu này là rất lớn khi Mỹ được cho là đang phong tỏa eo biển Hormuz, gây thiệt hại cho Tehran khoảng 500 triệu USD mỗi ngày. Chuyên gia Abbas Abdi cho rằng Tehran đang ở trong một tình huống đặc biệt, nơi sự sống còn của quốc gia phải được đặt lên trên hết thông qua một khuôn khổ ngoại giao mới. Hiện tại, cả hai bên đang ở trong trạng thái “đình trệ chủ động”, một tình thế mà không bên nào muốn nổ súng trước nhưng cũng không có lối thoát rõ ràng cho các căng thẳng đang tích tụ.
Theo: Báo Dân trí
