Quan hệ Mỹ - Iran: Vì sao ông Trump bất ngờ đổi ý?

Việc Tổng thống Mỹ đột ngột yêu cầu trì hoãn thỏa thuận với Iran đang đặt ra nhiều dấu hỏi về chiến lược ngoại giao của Nhà Trắng trong khu vực.

Quan hệ Mỹ – Iran và sự bối rối của các bên trung gian

Theo giới quan sát, những tuyên bố trái ngược của ông Trump trong vòng chưa đầy 24 giờ kể từ ngày 23/5 cho thấy sự phức tạp trong nội bộ chính quyền Mỹ. Một mặt, ông khẳng định các cuộc đàm phán diễn ra hiệu quả và chuyên nghiệp, nhưng mặt khác lại chỉ đạo không được vội vàng ký kết. Một số nhà phân tích cho rằng đây có thể là đòn bẩy nhằm buộc Tehran phải nhượng bộ thêm trong các điều khoản then chốt về kinh tế.

Vấn đề phong tỏa eo biển Hormuz vẫn là quân bài chiến lược mà Mỹ sử dụng để duy trì sức ép tối đa lên nền kinh tế Iran. Việc kiểm soát tuyến hàng hải huyết mạch của thế giới không chỉ ảnh hưởng đến Iran mà còn tác động trực tiếp đến thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, việc duy trì phong tỏa quá lâu cũng có thể dẫn đến những phản ứng quyết liệt hơn từ phía Tehran và các lực lượng đồng minh trong khu vực.

Iran hiện đang ưu tiên việc chấm dứt các cuộc tấn công và giải tỏa các nguồn lực tài chính bị đóng băng tại nước ngoài để ổn định tình hình trong nước. Người phát ngôn Esmail Baghaei cho biết dù xung đột tại Lebanon vẫn căng thẳng, Tehran vẫn kiên trì thông qua các nước trung gian để tháo gỡ bất đồng. Tuy vậy, khoảng cách giữa yêu cầu dỡ bỏ trừng phạt của Iran và điều kiện hạt nhân của Mỹ vẫn còn là một hố ngăn cách lớn.

Vai trò của Israel trong các yêu sách về hạt nhân

Hình ảnh ông Trump họp báo cùng ông Netanyahu hôm 29/12/2025.
(Ảnh: Chụp màn hình báo Tuổi Trẻ)

Sự tác động của Israel lên chính sách của Mỹ đối với Iran là yếu tố không thể bỏ qua trong tiến trình đàm phán lần này. Cuộc điện đàm giữa ông Trump và ông Netanyahu tối 23/5 đã tái khẳng định rằng an ninh của Israel luôn là điều kiện đi kèm trong mọi thỏa thuận. Việc ông Trump ủng hộ quyền tự do hành động của Israel tại Lebanon cho thấy Mỹ vẫn dành cho đồng minh sự ưu tiên đặc biệt về mặt quân sự.

Israel kiên quyết yêu cầu Iran phải tháo dỡ hoàn toàn hạ tầng hạt nhân và đưa uranium ra khỏi lãnh thổ trước khi có bất kỳ sự nới lỏng nào. Điều này tạo ra một thách thức lớn cho các nhà đàm phán Iran khi họ luôn coi chương trình hạt nhân là vấn đề chủ quyền quốc gia. Theo quan điểm của Israel, một thỏa thuận không triệt để sẽ chỉ giúp Tehran có thêm thời gian để phát triển vũ khí hạt nhân trong tương lai.

Kết quả cuối cùng của cuộc đàm phán vẫn đang để ngỏ khi các bên đều giữ những quân bài quan trọng của mình trên bàn thương lượng. Ông Trump nhấn mạnh “thời gian đang đứng về phía chúng tôi”, cho thấy Mỹ không chịu áp lực phải sớm đạt được kết quả nếu không có lợi. Trong khi đó, dư luận quốc tế vẫn đang chờ đợi xem liệu các nỗ lực ngoại giao có thể ngăn chặn một cuộc xung đột quy mô lớn hơn hay không.

Theo: Báo Tuổi Trẻ