Giới quan sát nhận định các động thái mới của ông Trump với Iran và tiến trình EU của Ukraine đang tạo ra những thay đổi đáng kể trong cục diện địa chính trị.
- Mỹ tấn công cơ sở quân sự Iran tại khu vực eo biển Hormuz
- Iran tiếp tục cấm tàu các quốc gia thù địch qua eo biển Hormuz
- Xung đột Mỹ-Iran Lầu Năm Góc đối mặt áp lực ngân sách lớn vì chiến sự
Quan hệ quốc tế, bài toán khó trong thỏa thuận hạt nhân Mỹ – Iran
Ngày 28/5, Tổng thống Donald Trump công khai bày tỏ sự hoài nghi đối với các đề xuất thỏa thuận từ phía Tehran. Dù các tín hiệu lạc quan đã xuất hiện vào cuối tuần trước, nhưng thực tế tại cuộc họp nội các ngày 27/5 cho thấy Washington vẫn giữ khoảng cách với các dự thảo do Iran đưa ra. Theo giới phân tích, sự thận trọng này xuất phát từ việc Mỹ muốn đảm bảo một thỏa thuận mang tính bền vững và thực chất hơn.
Thông tin từ truyền hình nhà nước Iran về một dự thảo ghi nhớ (MOU) bao gồm việc Mỹ rút quân khỏi vùng Vịnh đã bị Nhà Trắng bác bỏ ngay lập tức. Phía Mỹ gọi đây là những thông tin bịa đặt, nhằm gây sức ép trong quá trình đàm phán vốn đang ở giai đoạn bế tắc. Ông Trump nhấn mạnh rằng phía Iran hiện đang đàm phán trong tình thế không còn nhiều lựa chọn, điều này cho phép Mỹ duy trì vị thế cứng rắn của mình.
Lịch sử các hoạt động quân sự từ ngày 28/02 và lệnh tạm dừng vào tháng 4 cũng được nhắc lại như một lời cảnh báo về khả năng nối lại các biện pháp mạnh tay. Tuy nhiên, ông chủ Nhà Trắng vẫn để ngỏ khả năng về một kết quả tốt đẹp trong tương lai khi khẳng định cả hai bên rồi sẽ hài lòng. Các nhà quan sát cho rằng Mỹ đang tận dụng thời gian để ép Iran đưa ra những nhượng bộ lớn hơn trên bàn đàm phán.
Liên minh châu Âu, thách thức từ lộ trình gia nhập của Ukraine
Trong khi đó, tiến trình gia nhập Liên minh châu Âu (EU) của Ukraine cũng đang trở thành tâm điểm của quan hệ quốc tế. Ngày 27/5, bà Ursula von der Leyen đã thảo luận với Tổng thống Zelensky về những bước tiến mang tính quyết định sẽ diễn ra trong vài tuần tới. Mục tiêu tích hợp Ukraine vào cấu trúc chính trị và an ninh của châu Âu đang được đẩy mạnh hơn bao giờ hết nhằm đối phó với các thách thức từ phía Nga.
Tuy nhiên, con đường này không hề bằng phẳng khi xuất hiện những đề xuất về một “tư cách liên kết” thay vì thành viên đầy đủ. Thủ tướng Đức Friedrich Merz gợi ý Ukraine có thể tham gia họp nhưng không có quyền biểu quyết, một ý tưởng mà Kiev đã thẳng thừng bác bỏ. Tổng thống Zelensky khẳng định Ukraine xứng đáng với một vị thế công bằng và đầy đủ trong ngôi nhà chung châu Âu sau những gì đã trải qua.
An ninh quốc gia cũng ghi nhận những chuyển dịch mới khi Canada thông báo kế hoạch mua máy bay cảnh báo sớm GlobalEye của Saab (Thụy Điển) thay vì Boeing của Mỹ vào ngày 27/5. Thủ tướng Canada Mark Carney cho biết lựa chọn này nhằm giảm bớt sự phụ thuộc vào các tập đoàn quốc phòng Mỹ. Những động thái này, cùng việc Na Uy tham gia “chiếc ô hạt nhân” của Pháp, cho thấy xu hướng tự chủ chiến lược đang ngày càng mạnh mẽ tại các quốc gia phương Tây.
Theo: Báo Tuổi Trẻ
