Quy chuẩn khí thải xe máy lần đầu ban hành tại Việt Nam

Quy chuẩn khí thải xe máy lần đầu được ban hành, quy định 4 mức giới hạn CO, HC, hướng tới kiểm soát ô nhiễm và phát triển giao thông bền vững.

Quy chuẩn khí thải xe máy lần đầu tiên được ban hành đã đánh dấu bước chuyển quan trọng trong chính sách quản lý môi trường đối với giao thông đường bộ tại Việt Nam. Dù vậy, việc triển khai trên thực tế sẽ được thực hiện theo lộ trình cụ thể do Chính phủ quy định trong thời gian tới, nhằm bảo đảm phù hợp với điều kiện kinh tế – xã hội và số lượng lớn phương tiện đang lưu hành.

Theo Thông tư 92 do Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành vào cuối tháng 12/2025, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải xe máy, bao gồm cả xe mô tô phân khối lớn, sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/6. Đây là lần đầu tiên Việt Nam xây dựng bộ tiêu chuẩn riêng nhằm kiểm soát khí thải đối với loại phương tiện chiếm tỷ trọng lớn nhất trong cơ cấu giao thông.

Quy chuẩn khí thải xe máy được xây dựng dựa trên hai thông số cơ bản là CO (carbon monoxide) và HC (hydrocacbon). Trên cơ sở đó, các phương tiện được phân loại theo 4 mức giới hạn khí thải khác nhau, phản ánh sự khác biệt về công nghệ động cơ, niên hạn sử dụng và mức độ phát thải ra môi trường.

Quy chuẩn khí thải xe máy mức 1 và mức 2

Ở mức 1 – mức thấp nhất trong Quy chuẩn khí thải xe máy – lượng CO cho phép là 4,5%, trong khi chỉ số HC đối với động cơ hai kỳ có thể lên tới 10.000 ppm. Mức giới hạn này được đánh giá tương đương, thậm chí nới lỏng hơn so với tiêu chuẩn Euro 1 và Euro 2 của châu Âu, vốn đã được áp dụng từ cuối những năm 1990 để kiểm soát khí thải.

Với mức 2, giới hạn CO tiếp tục duy trì ở mức 4,5%, nhưng HC của động cơ hai kỳ được giảm xuống còn 7.800 ppm. Mức tiêu chuẩn này tiệm cận Euro 2, phản ánh giai đoạn chuyển tiếp khi yêu cầu bảo vệ môi trường được tăng cường, song vẫn phù hợp với thực trạng nhiều xe máy cũ đang lưu hành tại Việt Nam.

Quy chuẩn khí thải xe máy mức 3 và mức 4

Mức 3 đặt ra yêu cầu cao hơn khi giới hạn CO giảm xuống còn 3,5%. Đối với động cơ bốn kỳ, lượng HC cho phép chỉ còn 1.100 ppm, trong khi động cơ hai kỳ bị siết chặt xuống mức 2.000 ppm. Theo đánh giá chuyên môn, mức này tiệm cận tiêu chuẩn Euro 3 đang được áp dụng tại nhiều quốc gia.

Ở mức 4 – mức cao nhất trong Quy chuẩn khí thải xe máy – lượng CO tối đa chỉ còn 2%, còn HC của động cơ bốn kỳ giảm xuống 1.000 ppm. Đây là mức tiêu chuẩn tương đương Euro 4 đối với xe mô tô, vốn đang được áp dụng rộng rãi tại châu Âu và nhiều nước phát triển.

Quy chuẩn khí thải xe máy và lộ trình áp dụng

Mặc dù quy chuẩn đã được ban hành, lộ trình áp dụng cụ thể cho từng nhóm phương tiện, khu vực và thời điểm vẫn sẽ do Chính phủ quyết định. Quy chuẩn khí thải xe máy áp dụng đối với cá nhân, tổ chức sử dụng xe máy, các đơn vị thực hiện kiểm định khí thải và các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan.

Việc kiểm định khí thải phải được thực hiện tại các cơ sở đủ điều kiện theo quy định của pháp luật. Chính sách này hướng tới mục tiêu giảm thiểu ô nhiễm không khí, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và cải thiện chất lượng môi trường sống, đặc biệt tại các đô thị lớn.

Bên cạnh đó, Quy chuẩn khí thải xe máy còn được kỳ vọng sẽ thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang phương tiện sử dụng nhiên liệu sạch, xe điện và các giải pháp giao thông thân thiện với môi trường, phù hợp với cam kết của Việt Nam trong giảm phát thải khí nhà kính và phát triển giao thông đô thị bền vững.

Theo: VnExpress