“Rage bait” được Oxford chọn là “Từ của năm 2025”, phản ánh rõ sự biến đổi của đời sống số, xu hướng thao túng cảm xúc và tác động của công nghệ đến hành vi người dùng.
Xu hướng ngôn ngữ mới
Nhà xuất bản Đại học Oxford vừa công bố “rage bait” là “Từ của năm 2025”. Sự xuất hiện dày đặc của thuật ngữ này phản ánh cách môi trường số và những biến chuyển trong lối sống đang tác động mạnh mẽ đến cộng đồng. Theo Oxford, “từ của năm” là thuật ngữ hoặc cụm từ mang dấu ấn xã hội, thể hiện tinh thần thời đại và sự thay đổi trong cách dùng ngôn ngữ.
“Rage bait” là sự kết hợp giữa rage (cơn giận dữ bộc phát) và bait (mồi nhử). Thuật ngữ được dùng để chỉ những nội dung được thiết kế nhằm kích hoạt sự phẫn nộ, khiến người xem bị cuốn vào tranh cãi, từ đó đẩy mức tương tác trên mạng xã hội lên cao.
Oxford cho biết “rage bait” mô tả chính xác các dạng bài đăng gây khó chịu, khiêu khích hoặc dễ tổn thương cảm xúc, nhằm thu hút truy cập hoặc lan truyền trên các nền tảng trực tuyến.
“Rage bait” phản ánh sự thao túng cảm xúc
“Rage bait” xuất hiện lần đầu năm 2002 để mô tả trạng thái giận dữ của một tài xế khi bị bật đèn xin vượt. Sau đó, thuật ngữ dần trở thành tiếng lóng trên Internet, chỉ các bài đăng cố ý gây hấn hoặc tạo tranh cãi. Nó cũng được dùng để phê bình hệ sinh thái nội dung online – nơi các nền tảng, nhà sáng tạo và xu hướng lan truyền đều vận hành dựa trên cảm xúc tiêu cực.
Chỉ trong 12 tháng, tần suất xuất hiện của “rage bait” tăng gấp ba. Việc nó trở nên phổ biến trong năm 2025 không chỉ là hiện tượng ngôn ngữ, mà còn phản ánh lo ngại lớn hơn: sự gia tăng của tin giả, xu hướng thao túng tâm lý và chiêu trò lừa đảo khai thác cảm xúc người dùng.
Thuật ngữ được chú ý hơn sau khi Jennifer Lawrence tiết lộ cô dùng một tài khoản TikTok bí mật để “chiến đấu” với những lời công kích trực tuyến. Điều này khiến khái niệm “rage bait” trở thành tâm điểm thảo luận.
Cuộc bình chọn và ý nghĩa xã hội của “rage bait”
Trong danh sách rút gọn của Oxford, “rage bait” phải cạnh tranh với “aura farming” (nuôi dưỡng hào quang) và “biohack” (tối ưu sức khỏe). Tất cả đều phản ánh sự ám ảnh hiện đại về hình ảnh cá nhân, sức khỏe tinh thần và tác động ngày càng lớn của môi trường số.
Cuộc bình chọn kéo dài hai ngày thu hút hơn 30.000 người tham gia, với chiến dịch bình chọn trên Instagram đóng vai trò then chốt. Theo Oxford, sự nổi lên của “rage bait” cho thấy cách Internet chuyển từ việc kích thích tò mò sang khai thác cảm xúc tiêu cực để giữ chân người dùng.
Năm 2024, “brain rot” (thối não) được chọn làm “Từ của năm”, phản ánh tình trạng kiệt quệ tâm trí do nội dung xem vô tận. Sang 2025, “rage bait” tiếp tục chỉ ra vòng xoáy tiêu cực mà người dùng bị cuốn vào: phẫn nộ tạo tương tác, thuật toán khuếch đại tương tác, và cuối cùng là sự mệt mỏi tinh thần.
Ông Casper Grathwohl, Chủ tịch Oxford Languages, nhận định sự phổ biến của “rage bait” gắn liền với bối cảnh công nghệ và trí tuệ nhân tạo ngày càng chi phối cuộc sống. Từ người nổi tiếng ảo đến các influencer do AI tạo ra, đời sống trực tuyến đang đặt ra câu hỏi căn bản: “Chúng ta là ai, trong và ngoài thế giới số?”
Theo: Dân Trí
