Trung Quốc – Xuất khẩu rau quả Việt Nam tiếp tục vượt mốc 1 tỷ USD trong tháng 8, trong đó sầu riêng được kỳ vọng tiến gần doanh thu 4 tỷ USD cả năm, nhưng thị phần tại thị trường Trung Quốc vẫn kém xa Thái Lan.
- Hải Phòng dự kiến mở phố đi bộ ẩm thực đêm với 22 – 30 gian hàng
- Bộ Y tế yêu cầu làm rõ ca tử vong tại cơ sở làm đẹp
- Thủ khoa đầu ra từng chỉ vừa đủ điểm đỗ y khoa
Tính đến 18/8/2026, kim ngạch rau quả Việt Nam đạt gần 1,1 tỷ USD trong tháng, tăng 1,4% so với tháng trước và 14,6% so với cùng kỳ, đưa tổng giá trị xuất khẩu 8 tháng lên gần 5,87 tỷ USD. Đây là tháng thứ hai liên tiếp ngành rau quả vượt 1 tỷ USD, sớm hơn một tháng so với năm ngoái, trong bối cảnh sầu riêng Tây Nguyên bước vào chính vụ.
Ông Nguyễn Văn Mười, Phó Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam (VINAFRUIT), cho biết kim ngạch xuất khẩu sầu riêng trong 7 tháng đạt khoảng 1,8 tỷ USD, tăng gần 30% so với cùng kỳ năm trước. Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ vùng Tây Nguyên, nơi mùa thu hoạch đang bước vào giai đoạn cao điểm.
Sầu riêng được xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc từ giữa năm 2022 và nhanh chóng trở thành mặt hàng chủ lực của ngành rau quả Việt Nam. Kim ngạch từ mức vài trăm triệu USD trong những năm đầu đã liên tục tăng, áp sát mốc 4 tỷ USD vào năm 2025.
Trung Quốc hiện tiêu thụ hơn 90% sản lượng sầu riêng toàn cầu, vì vậy những thay đổi về nhu cầu tại thị trường này có thể tác động trực tiếp đến giá bán trong nước. Với ngành sầu riêng Việt Nam, cơ hội mở rộng xuất khẩu cũng đồng nghĩa với sự phụ thuộc lớn vào một thị trường tiêu thụ.
Việt Nam hiện có khoảng 200.000ha sầu riêng, trong đó khoảng 129.500ha đang cho thu hoạch, với sản lượng dự kiến đạt 2,08 triệu tấn trong năm nay. Tây Nguyên là vùng trồng lớn nhất và đang vào cao điểm thu hoạch từ tháng 8 đến tháng 10, giai đoạn được kỳ vọng có thể mang về gần 1 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu mỗi tháng.
Từ sản lượng, mùa vụ đến đà tăng kim ngạch, mục tiêu 4 tỷ USD xuất khẩu sầu riêng trong cả năm được giới trong ngành đánh giá là khả thi. Một số dự báo thậm chí đưa ra mức cao hơn, khi nguồn hàng tiếp tục dồi dào trong những tháng cuối năm.
Kim ngạch tăng nhưng thị phần vẫn còn khoảng cách
Bức tranh xuất khẩu nhìn từ Việt Nam khá tích cực, nhưng số liệu nhập khẩu của Trung Quốc cho thấy một thực tế khác về vị thế thị trường. Theo hải quan Trung Quốc được South China Morning Post và Bangkok Post trích dẫn, trong nửa đầu năm 2026, nước này tăng nhập khẩu sầu riêng 47% so với cùng kỳ.
Thái Lan là nước hưởng lợi lớn nhất với 3,79 tỷ USD, chiếm 81% thị phần nhập khẩu sầu riêng của Trung Quốc. Việt Nam đứng thứ hai với 846 triệu USD, tương đương 18%, cho thấy khoảng cách giữa hai nước vẫn rất lớn.
Sự khác biệt giữa số liệu xuất khẩu của Việt Nam và số liệu nhập khẩu do Trung Quốc công bố có thể xuất phát từ thời điểm ghi nhận và phương pháp thống kê của mỗi bên. Tuy nhiên, tỷ trọng thị phần cho thấy Việt Nam vẫn còn nhiều việc phải làm nếu muốn thu hẹp khoảng cách với Thái Lan tại thị trường tiêu thụ lớn nhất thế giới.
Cùng với sự gia tăng sản lượng, thị trường sầu riêng trong khu vực cũng đang chịu áp lực từ tình trạng dư cung. Ông Lim Chin Khee, cố vấn của Durian Academy (Malaysia), nhận định nhu cầu tại Trung Quốc vẫn tăng nhưng tốc độ không theo kịp sự mở rộng của sản lượng, khiến giá bán chịu sức ép trong mùa cao điểm.
Tại Việt Nam, xu hướng này cũng đã xuất hiện khi giá sầu riêng Monthong xuất sang Trung Quốc vào giữa tháng 7 chỉ còn 20-30 nhân dân tệ mỗi 0,5kg. Mức giá này thấp hơn đáng kể so với khoảng 35-45 nhân dân tệ cùng kỳ năm trước.
Giá giảm trong khi kim ngạch vẫn tăng cho thấy sản lượng lớn đang đóng vai trò quan trọng trong đà xuất khẩu hiện nay. Nhưng khi thị phần tại Trung Quốc vẫn còn cách xa Thái Lan và áp lực dư cung ngày một rõ hơn, mục tiêu tăng trưởng của sầu riêng Việt Nam sẽ không chỉ phụ thuộc vào việc xuất được nhiều hơn.
Câu hỏi đặt ra là khi giá sầu riêng tiếp tục chịu áp lực, ngành hàng này sẽ duy trì đà tăng kim ngạch bằng cách nào và thu hẹp khoảng cách thị phần với Thái Lan ra sao. Tăng trưởng về giá trị là một tín hiệu tích cực, nhưng vị thế bền vững tại thị trường Trung Quốc vẫn cần được nhìn từ cả sản lượng, giá bán và phần thị trường mà sầu riêng Việt Nam đang nắm giữ.
Vũ Phượng (tổng hợp)
