Sinh viên bỏ học đại học vì nhiều nguyên nhân, từ chọn sai ngành, khó khăn kinh tế đến kế hoạch du học. Các trường tăng cường tư vấn và hỗ trợ người học.
- Ứng xử trên mạng xã hội cần đi cùng trách nhiệm cá nhân
- Học sinh cả nước sẽ có kho học liệu chung, truy cập miễn phí
- Từ nương ngô, sắn đến mô hình cây ăn quả tiền tỷ
Con đường đại học không phải lúc nào cũng diễn ra như kỳ vọng ban đầu. Sau khi nhập học, có sinh viên nhận ra ngành nghề mình lựa chọn chưa phù hợp, có người gặp khó khăn khi theo kịp chương trình, cũng có người buộc phải dừng lại vì điều kiện kinh tế. Theo các trường đại học, quyết định thôi học xuất phát từ nhiều hoàn cảnh khác nhau, không chỉ nằm ở kết quả học tập hay khả năng tài chính của gia đình. hỗ trợ củng cố kiến thức và tháo gỡ khó khăn tài chính.
Đáng chú ý, tình trạng này xuất hiện ở cả những sinh viên có hoàn cảnh khó khăn và người đến từ gia đình khá giả. Một số bạn chuyển sang học nghề để sớm đi làm, trong khi những người khác chủ động thi lại hoặc sử dụng việc nhập học làm bước đệm cho kế hoạch du học. cũng cho rằng việc trúng tuyển không đúng nguyện vọng là nguyên nhân khiến nhiều sinh viên thôi học để thi lại.
TS Nguyễn Quốc Anh, Phó hiệu trưởng Trường đại học Công nghệ TP.HCM, cho biết sinh viên năm đầu phải trải qua giai đoạn chuyển tiếp với nhiều thay đổi. Phương pháp học tập mới đòi hỏi tính chủ động, khả năng quản lý thời gian và nỗ lực đáp ứng chuẩn đầu ra. Qua quá trình học, một số sinh viên nhận thấy ngành đã chọn không phù hợp với năng lực, sở thích hoặc định hướng nghề nghiệp. TS Thái Doãn Thanh, Phó hiệu trưởng Trường đại học Công Thương TP.HCM.
Từ những lựa chọn chưa phù hợp đến nhu cầu được đồng hành
Những khó khăn có thể bắt đầu từ khoảng cách giữa đam mê và năng lực thực tế. TS Trần Hữu Duy, Phó hiệu trưởng Trường đại học Đà Lạt, nêu trường hợp sinh viên yêu thích công nghệ thông tin nhưng không có nền tảng toán học đủ vững, dẫn đến học tập sa sút và nản chí. Bên cạnh đó, một số sinh viên có hoàn cảnh kinh tế khó khăn phải chuyển sang học nghề hoặc các khóa học ngắn hạn để sớm có việc làm. Những lựa chọn này cho thấy hành trình học tập của mỗi người chịu ảnh hưởng từ cả khả năng cá nhân lẫn điều kiện sống.
Ở chiều ngược lại, PGS.TS Bùi Hoài Thắng, Trưởng phòng đào tạo Trường đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia TP.HCM, cho biết có những sinh viên gia đình khá giả thôi học vì kế hoạch du học. Một số thí sinh có chứng chỉ quốc tế nhập học nhưng không theo học thực tế, bởi xem việc trúng tuyển trong nước như bước đệm để vào các đại học nước ngoài. Trước những hoàn cảnh khác nhau, các trường triển khai tư vấn học tập, hướng nghiệp.
Bên cạnh câu chuyện của từng người học, cách thống kê tỷ lệ thôi học năm đầu cũng cần được nhìn nhận thận trọng. Một cán bộ quản lý đại học tại TP.HCM cho rằng quy định trước đây có thể tính cả trường hợp tạm ngừng học, bảo lưu kết quả hoặc thực hiện nghĩa vụ quân sự vào số liệu thôi học. Thông tư 83/2026/TT-BGDĐT thay thế Thông tư 01/2024/TT-BGDĐT đã phần nào khắc phục bất cập này.
Việc xác định đúng thời điểm và tình trạng học tập vì thế có ý nghĩa quan trọng, giúp số liệu phản ánh sát thực tế hơn. Đằng sau mỗi trường hợp thôi học là một hoàn cảnh riêng, đòi hỏi sự phân tích đầy đủ thay vì chỉ nhìn vào con số thống kê.
Trần Thu (tổng hợp)
