Từ vị thế ưu tiên đối thoại, Tổng thống Donald Trump đưa ra quyết định không kích Iran sau khi ngoại giao bế tắc cùng áp lực từ các đồng minh chiến lược Israel và Arab Saudi tại khu vực Trung Đông.
- Xung đột Iran khiến giá dầu và vàng biến động mạnh toàn cầu
- Sahara và Canary đối mặt với “cơn lũ” châu chấu khổng lồ
- Thảm kịch máy bay quân sự chở tiền rơi tại Bolivia khiến ít nhất mười lăm người thiệt mạng
Sự bế tắc không thể cứu vãn trên bàn đàm phán
Mặc dù từng khẳng định ngoại giao là “lựa chọn ưu tiên”, sự kiên nhẫn của Tổng thống Donald Trump đã hoàn toàn cạn kiệt khi các vòng đàm phán tại Geneva không đạt được bước đột phá. Washington tin rằng Tehran chỉ đang sử dụng các thủ thuật trì hoãn để duy trì khả năng làm giàu uranium cho mục đích chế tạo vũ khí hạt nhân,. Ngay cả khi các đặc phái viên cấp cao như Steve Witkoff và Jared Kushner nỗ lực đối thoại, họ vẫn ra về với niềm tin rằng Iran đang “chơi đùa với chữ nghĩa”.
Đến chiều ngày 27/2, tại Corpus Christi, Texas, sự thất vọng của ông Trump đã lên đến đỉnh điểm. Trước đám đông cử tri, ông công khai bày tỏ sự không hài lòng với các nhà đàm phán Iran và tiết lộ mình đang phải đối mặt với một “quyết định rất lớn” không hề dễ dàng. Sự dịch chuyển từ bàn đàm phán sang phương án quân sự được định hình rõ nét sau nhiều tuần Tổng thống lắng nghe các báo cáo về sự ngoan cố của đối phương.
Việc Iran đưa ra những tuyên bố cứng rắn, đe dọa “hủy diệt” các lợi ích của Mỹ tại Trung Đông, càng củng cố thêm quan điểm rằng các biện pháp trừng phạt kinh tế đơn thuần không còn đủ sức răn đe. Đối mặt với những cảnh báo về một Iran mạnh mẽ và nguy hiểm hơn trong tương lai, ông Trump đã chọn cách chấm dứt sự kiềm chế kéo dài nhiều thập kỷ của Washington để hướng tới một hành động quân sự trực diện.
Áp lực từ “gọng kìm” Israel và Arab Saudi
Một yếu tố then chốt thúc đẩy quyết định không kích Iran chính là nỗ lực thuyết phục bền bỉ từ các đồng minh thân cận nhất của Mỹ tại khu vực. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu từ lâu đã coi Tehran là mối đe dọa sinh tồn và không ngừng thúc đẩy Nhà Trắng thực hiện một cuộc tấn công tổng lực nhằm triệt phá năng lực quân sự của đối thủ này. Sự phối hợp chặt chẽ giữa Israel và Mỹ được xem là động lực quan trọng khiến ông Trump nghiêng hẳn về giải pháp vũ lực.
Bên cạnh đó, vai trò của Arab Saudi cũng không kém phần quan trọng. Dù công khai ủng hộ ngoại giao, Thái tử Mohammed bin Salman đã thực hiện nhiều cuộc điện đàm riêng với ông Trump để ủng hộ một cuộc tấn công quân sự. Riyadh lo ngại rằng nếu không hành động ngay lập tức khi Mỹ đang có lực lượng quân sự hùng hậu tại khu vực, Iran sẽ trở nên khó kiểm soát hơn và đe dọa trực tiếp đến hạ tầng dầu mỏ tối quan trọng của họ.
Bộ trưởng Quốc phòng Arab Saudi, Khalid bin Salman, cũng đã tổ chức các cuộc họp kín tại Washington để cảnh báo về những hệ lụy nghiêm trọng nếu Mỹ tiếp tục chần chừ. Sự cộng hưởng từ tiếng nói của cả Tel Aviv và Riyadh đã tạo ra một “gọng kìm” áp lực, khiến Tổng thống Mỹ tin rằng đây là thời điểm thích hợp nhất để hành động nhằm bảo vệ lợi ích của Mỹ và các đồng minh trên khắp thế giới.
Bước ngoặt quân sự và canh bạc chính trị đầy rủi ro
Chiến dịch tập kích quy mô lớn vào sáng 28/2 đánh dấu bước thay đổi mạnh mẽ trong quy tắc ra quyết định của ông Trump so với các lần can thiệp quân sự trước đây. Thay vì các cuộc tấn công hạn chế, chiến dịch này nhắm thẳng vào năng lực tên lửa, hải quân và các lực lượng ủy nhiệm của Iran. Ngay trong giờ đầu tiên, cuộc tấn công hiệp đồng giữa Mỹ và Israel đã khiến Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei cùng nhiều quan chức cấp cao khác thiệt mạng.
Trong bài phát biểu được ghi hình tại Mar-a-Lago, ông Trump mô tả đây là “cơ hội trăm năm có một” để người dân Iran giành lại tự do và thoát khỏi ách thống trị của chính quyền hiện tại,. Ông kêu gọi lực lượng an ninh Iran hạ vũ khí và khuyến khích người dân giành lấy quyền lực khi chiến dịch kết thúc. Đây được xem là một nỗ lực tổng lực không chỉ nhằm phá hủy hạ tầng quân sự mà còn hướng tới mục tiêu thay đổi chính thể tại Tehran.
Tuy nhiên, giới quan sát nhận định đây là một canh bạc chính trị đầy rủi ro của Tổng thống Mỹ. Câu hỏi đặt ra là liệu một chiến dịch quân sự quy mô lớn từ trên không có thể giúp Washington đạt được những mục tiêu chính trị bền vững dưới mặt đất hay không. Trong khi tên lửa Mỹ dội xuống các mục tiêu trên khắp Iran, ông Trump khẳng định: “Không tổng thống nào sẵn lòng làm điều tôi đang làm tối nay”.
Theo: Khai Mở
