Những tài xế công nghệ tại Việt Nam đang phải làm việc kiệt sức, nhịn ăn nhịn uống để chạy đua với thuật toán của các ứng dụng trong mùa cao điểm Tết.
- Con cua Cà Mau nặng hơn 1,8 kg đạt kỷ lục Việt Nam
- Hương vị Tết cổ truyền của người Việt giữa lòng nước Anh
- Triệt xóa đường dây sản xuất hàng giả quy mô lớn tại TP.HCM
Tài xế công nghệ và hệ thống kiểm soát thuật toán
M.N., một tài xế 21 tuổi tại TP.HCM, đại diện cho hàng ngàn lao động đang mắc kẹt trong guồng quay của kinh tế nền tảng. Sau 17 giờ làm việc liên tục, anh trở về nhà trong tình trạng kiệt quệ cả về thể chất lẫn tinh thần. Đối với những người như M.N., thuật toán không chỉ là công cụ phân bổ công việc mà còn là một hình thức giám sát đầy áp lực.
Hệ thống của các hãng xe công nghệ vận hành dựa trên việc tối ưu hóa sự hiện diện của tài xế trên đường. Việc dừng lại nghỉ ngơi hay vệ sinh cá nhân có thể bị coi là hành vi giảm năng suất, dẫn đến hình phạt “giam cuốc” từ ứng dụng. Để tránh bị hạn chế thu nhập, nhiều tài xế chọn cách ăn vội vàng ngay trên xe và làm việc xuyên trưa dưới cái nắng gay gắt.
Tính chất khốc liệt của công việc còn thể hiện qua chính sách quản lý tỷ lệ hủy chuyến của các nền tảng. Tài xế buộc phải chấp nhận mọi đơn hàng, kể cả những chuyến xe có giá cước cực thấp chỉ vài nghìn đồng mỗi cây số. Nỗi sợ bị mất việc khiến họ không dám từ chối, tạo nên một vòng xoáy lao động cưỡng bách không chính thức trong mùa cao điểm.
Tài xế công nghệ đối mặt gánh nặng giao nhận
Tại Hà Nội, các shipper như anh N.H.T. cũng đang trải qua những ngày làm việc với cường độ khủng khiếp. Số lượng đơn hàng cần xử lý tăng vọt buộc anh phải thực hiện hàng trăm cuộc gọi mỗi ngày để liên lạc với khách hàng. Áp lực giao hàng đúng hạn khiến quy trình làm việc trở nên vội vã, đôi khi dẫn đến những xung đột không đáng có với người mua.
Công việc của một nhân viên giao hàng thực chất bắt đầu từ rất sớm với các công đoạn bốc xếp thủ công tại kho. Sự phức tạp trong việc quản lý tài chính, kiểm soát tiền thu hộ (COD) là một gánh nặng tâm lý thường trực. Một sai lầm nhỏ trong sổ sách hoặc sự thiếu trung thực từ phía khách hàng có thể quét sạch toàn bộ thu nhập của họ trong ngày.
Mặc dù thu nhập trong tháng Tết có thể tăng cao hơn mức bình thường, nhưng đó là kết quả của sự làm việc quá sức. Một số tài xế “cày” xuyên đêm có thể kiếm được khoản tiền đáng kể, nhưng cái giá phải trả là sự tiêu hao sức khỏe nghiêm trọng. Điều này phản ánh thực trạng lấy sức lao động bù đắp cho những thiếu hụt về chính sách bảo trợ xã hội cho lao động tự do.
Những rủi ro sức khỏe của lao động tự do
Tác động tiêu cực đến sức khỏe xương khớp và cột sống là vấn đề phổ biến nhất mà các tài xế công nghệ đang gặp phải. Ngồi xe quá lâu trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt khiến cơ thể họ nhanh chóng bị tàn phá. M.N. mô tả cảm giác đau đớn sau mỗi ngày làm việc như một sự bào mòn thể chất không thể cứu vãn nếu không có biện pháp nghỉ ngơi hợp lý.
Bên cạnh đó, môi trường làm việc trên đường phố tiềm ẩn nhiều rủi ro về an toàn khi phải tiếp xúc với nhiều đối tượng khách hàng khác nhau. Những vị khách say xỉn sau các buổi tiệc tất niên thường có thái độ thiếu kiểm soát, đe dọa đến tính mạng và tài sản của tài xế. Những tình huống này không chỉ gây mệt mỏi về thể xác mà còn để lại những vết sẹo tâm lý cho người lao động.
Kết thúc một mùa vụ bận rộn, điều mà những người lao động này mong mỏi nhất là sự thay đổi trong chính sách của các hãng xe. Họ cần những mức giá cước công bằng hơn và sự bảo vệ thực chất trước những rủi ro nghề nghiệp. Câu chuyện của họ là minh chứng cho những góc khuất của mô hình kinh tế chia sẻ tại Việt Nam hiện nay.
Theo: Báo Dân trí
