Từ 1/1/2026, mức đóng BHXH bắt buộc tối thiểu sẽ tăng theo lương tối thiểu vùng, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi người lao động.
Căn cứ pháp lý và mức tối thiểu đóng BHXH
Từ ngày 1/1/2026, khi mức lương tối thiểu vùng tăng, tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc cũng sẽ được điều chỉnh theo quy định tại Luật BHXH. Cụ thể, Điều 33 và 34 của Luật BHXH quy định tiền lương làm căn cứ đóng BHXH, trong khi khoản 1 Điều 31 nêu rõ mức thấp nhất của tiền lương tham chiếu.
Theo Luật BHXH, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất hiện nay bằng mức lương cơ sở 2.340.000 đồng/tháng (theo Nghị định số 73/2024/NĐ-CP) và cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng. Khoản 13 Điều 141 Luật BHXH cũng quy định mức tham chiếu bằng mức lương cơ sở cho đến khi mức lương cơ sở bị bãi bỏ.
Tăng mức đóng BHXH: Ảnh hưởng đến lao động hợp đồng
Với người lao động làm việc theo hợp đồng, tiền lương do người sử dụng lao động trả thường cao hơn mức cơ sở, vì mức lương tối thiểu theo Bộ luật Lao động là căn cứ để đảm bảo mức sống tối thiểu. Cụ thể, Khoản 1 Điều 91 Bộ luật Lao động quy định mức lương tối thiểu là mức lương thấp nhất cho công việc giản đơn nhất trong điều kiện lao động bình thường.
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 293/2025/NĐ-CP, áp dụng từ 1/1/2026, nâng mức lương tối thiểu vùng lên 7,2% so với hiện hành. Như vậy, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc của nhóm lao động này cũng tăng theo, đảm bảo quyền lợi về các chế độ BHXH.
Quy định tỉ lệ đóng BHXH và lợi ích
Mức đóng BHXH bắt buộc hằng tháng (chưa bao gồm bảo hiểm tai nạn lao động – bệnh nghề nghiệp, bảo hiểm thất nghiệp và bảo hiểm y tế) là 25% tiền lương làm căn cứ đóng BHXH. Trong đó, người lao động đóng 8% vào quỹ hưu trí – tử tuất, người sử dụng lao động đóng 17% (14% vào quỹ hưu trí – tử tuất, 3% vào quỹ ốm đau – thai sản).
Thực tế, nhiều doanh nghiệp thường trả lương cơ bản chỉ cao hơn mức tối thiểu để giảm chi phí BHXH, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi người lao động. Khi tiền lương làm căn cứ đóng BHXH thấp, các chế độ như trợ cấp thai sản, ốm đau, lương hưu, tử tuất, mai táng phí… cũng giảm theo. Ngược lại, tăng mức đóng BHXH sẽ giúp các khoản trợ cấp và lương hưu sau này cao hơn, bảo vệ quyền lợi lâu dài cho người lao động.
Theo: Dân Trí
