Trước bối cảnh nguồn tài nguyên tự nhiên suy giảm nghiêm trọng, việc thúc đẩy sử dụng cát nhân tạo tại Thanh Hóa được giới chức địa phương kỳ vọng là lời giải bền vững cho các dự án hạ tầng trọng điểm đang triển khai.
- Phú Thọ: Bắt tạm giam người phụ nữ vẽ kịch bản chạy án để chiếm đoạt nửa tỷ đồng
- Nhận hối lộ: Sáu cựu cán bộ phường Thanh Trì hầu tòa vì lờ sai phạm
- Người giúp việc trộm tài sản hàng trăm triệu đồng tại Quảng Ninh
Khủng hoảng nguồn cung và áp lực từ các siêu dự án
Giới chức ngành xây dựng tại Thanh Hóa đang đối mặt với một thách thức lớn khi các nguồn cát tự nhiên từ lòng sông, suối vốn là xương sống của ngành xây dựng đang rơi vào tình trạng suy kiệt nhanh chóng. Theo số liệu thống kê từ cơ quan chức năng địa phương, dự báo nhu cầu cát xây dựng trong năm 2026 sẽ chạm mốc khoảng 9,6 triệu m3. Con số này phản ánh sức nóng từ hàng loạt dự án hạ tầng mang tính chiến lược như đường ven biển phía Đông và tuyến đường sắt cao tốc Bắc – Nam.
Tuy nhiên, bức tranh cung ứng hiện tại lại cho thấy những gam màu xám xịt. Toàn tỉnh Thanh Hóa hiện chỉ còn 8 mỏ cát đang hoạt động với tổng trữ lượng ước tính khoảng 6 triệu m3. Đáng chú ý, công suất khai thác thực tế hằng năm chỉ vỏn vẹn gần 300.000 m3, một con số quá nhỏ bé so với nhu cầu thực tế. Dù tỉnh đã lên kế hoạch đấu giá thêm 5 mỏ mới và áp dụng cơ chế đặc thù để tăng trữ lượng thêm khoảng 7,5 triệu m3.
Giới quan sát nhận định rằng việc lạm dụng khai thác cát lòng sông không chỉ gây bất ổn cho thị trường vật liệu mà còn để lại những hệ lụy môi trường nghiêm trọng. Tình trạng sạt lở và biến đổi dòng chảy tại các lưu vực sông lớn đòi hỏi một sự chuyển dịch tức thời trong tư duy quản lý tài nguyên. Việc phụ thuộc vào nguồn tài nguyên thô đang dần trở thành một “tử huyệt” cho tiến độ các công trình nếu không có phương án thay thế khả thi.
Lộ trình bắt buộc và triển vọng của vật liệu thay thế
Trong nỗ lực hóa giải cơn khát vật liệu, giải pháp sử dụng cát nhân tạo – loại cát được nghiền từ đá vôi – đang được đẩy mạnh như một lộ trình bắt buộc. Theo Sở Xây dựng Thanh Hóa, loại vật liệu này sở hữu nhiều ưu điểm vượt trội so với cát tự nhiên, đặc biệt là độ sạch, không lẫn tạp chất hữu cơ và cường độ chịu lực cao. Điều này giúp bê tông thương phẩm đạt chất lượng ổn định, đáp ứng tốt các tiêu chuẩn của Bộ Xây dựng
Để hiện thực hóa mục tiêu này, chính quyền tỉnh đã đưa ra những quy định mang tính hành chính mạnh mẽ. Cụ thể, Thanh Hóa áp dụng tỉ lệ bắt buộc sử dụng cát nhân tạo đối với các dự án sử dụng vốn ngân sách Nhà nước, các công trình nhà cao tầng và các cấu kiện bê tông có khẩu độ lớn. Đây được xem là bước đi chiến lược nhằm thay đổi thói quen cố hữu của người dân và doanh nghiệp.
Song song với việc siết chặt quy định, giới chức địa phương cũng tạo điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp đầu tư vào dây chuyền sản xuất hiện đại. Việc tận thu nguồn khoáng sản đá vôi sẵn có không chỉ giúp chủ động nguồn cung tại chỗ mà còn góp phần bình ổn giá vật liệu trên thị trường. Các chuyên gia cho rằng, việc chuẩn hóa chất lượng cát nghiền theo các quy định hợp quy sẽ là chìa khóa để vật liệu này chiếm lĩnh thị trường.
Theo: Báo Tuổi Trẻ
