Thép giá rẻ Trung Quốc gia tăng nhập khẩu vào Việt Nam, tạo sức ép lên doanh nghiệp nội địa và đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực cạnh tranh.
- U.23 Việt Nam thắng Thái Lan 3-0 sau thời gian chuẩn bị ngắn
- Đình Bắc tỏa sáng, Olaha ghi bàn ra mắt trong chiến thắng của tuyển Việt Nam
- Hà Nội hướng đến bước ngoặt trong xử lý rác thải
Lượng kết cấu thép nhập khẩu vào Việt Nam đang tăng nhanh, tạo sức ép ngày càng lớn đối với các nhà sản xuất trong nước. Theo dữ liệu của Hiệp hội Doanh nghiệp Cơ khí Việt Nam (VAMI), từ hơn 30.000 tấn năm 2022, lượng nhập khẩu dự báo đạt gần 250.000 tấn trong năm 2026, tăng gần 8 lần sau 4 năm.
Tại Hội thảo Ngành thép Việt Nam 2026, ông Lê Phụng Thắng, Phó Chủ tịch VAMI, cho biết thép ngoại đã thâm nhập vào nhiều dự án công nghiệp quy mô lớn, với mức tiêu thụ từ 1.300-20.000 tấn. Các dự án của Holida tại Hưng Yên, Thái Bình, dự án Định Sơn và Samsung giai đoạn 2 đều ghi nhận sự hiện diện của sản phẩm nhập khẩu.
Sức ép thể hiện rõ trong quá trình đấu thầu. Phản ánh từ gần 20 doanh nghiệp kết cấu thép thuộc VAMI cho thấy nhiều đơn vị dù đã dành thời gian, chi phí đàm phán nhưng vẫn mất hợp đồng vào phút cuối. Nguyên nhân là giá chào bán của đối thủ nước ngoài thấp hơn từ 8-12%.
Theo thống kê bình quân 10 tháng đầu năm 2026, giá thép cuộn cán nóng (HRC) tại Trung Quốc thấp hơn khoảng 6,34% so với Việt Nam. Đây là lợi thế đáng kể giúp các nhà sản xuất nước ngoài giảm chi phí chế tạo kết cấu thép, từ đó đưa ra mức giá cạnh tranh hơn.
Việc doanh nghiệp kết cấu thép trong nước mất đơn hàng có thể kéo theo suy giảm nhu cầu đối với phôi thép, HRC và thép xây dựng nội địa. Tác động vì thế không chỉ giới hạn ở một phân khúc mà lan rộng đến chuỗi sản xuất thượng nguồn, ảnh hưởng giá trị gia tăng và việc làm trong ngành.
Bối cảnh quốc tế cũng làm gia tăng khó khăn. Báo cáo của Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA) và ERM Việt Nam ghi nhận ngành thép đang chịu tác động từ lạm phát, biến động giá năng lượng và đứt gãy chuỗi cung ứng. Trong khi đó, Mysteel đánh giá Trung Quốc đang tái cấu trúc ngành thép, nhưng lượng hàng tồn kho lớn vẫn tạo áp lực xuất khẩu sang Đông Nam Á.
Trước tình hình này, VAMI và Citicom khuyến nghị doanh nghiệp kết cấu thép chủ động liên kết, thu thập chứng cứ thiệt hại và kiến nghị cơ quan quản lý áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại phù hợp. Đây là giải pháp nhằm hạn chế nguy cơ cạnh tranh không lành mạnh và bảo vệ sản xuất trong nước.
Tuy nhiên, phòng vệ thương mại không thể thay thế việc nâng cao năng lực nội tại. Kinh nghiệm được Tập đoàn Hòa Phát chia sẻ tại hội thảo cho thấy mô hình sản xuất khép kín, tự chủ công nghệ và kiểm soát chi phí đầu vào là những yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp duy trì sức cạnh tranh.
Sự phối hợp giữa doanh nghiệp sản xuất nguyên liệu và đơn vị chế tạo thành phẩm, cùng với các biện pháp bảo vệ thương mại phù hợp, sẽ góp phần củng cố năng lực ngành thép Việt Nam. Bài toán đặt ra không chỉ là ứng phó với thép nhập khẩu giá rẻ mà còn là nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm nội địa trên thị trường.
Trần Thu (tổng hợp)
