Thị trường tái chế pin xe điện Trung Quốc bùng nổ mạnh mẽ

Thị trường tái chế pin xe điện Trung Quốc đạt quy mô hàng trăm tỷ nhân dân tệ, trở thành mắt xích chiến lược trong chuỗi cung ứng xe điện toàn cầu.

Thị trường tái chế pin xe điện Trung Quốc tăng trưởng nhanh

Thị trường tái chế pin xe điện Trung Quốc đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ, song hành với sự gia tăng nhanh chóng của số lượng pin xe điện đã qua sử dụng. Theo số liệu của Viện Nghiên cứu Công nghiệp Qianzhan, quy mô thị trường tái chế pin tại Trung Quốc đã đạt khoảng 558 tỷ nhân dân tệ (tương đương 78 tỷ USD). Con số này chưa bao gồm giá trị vật liệu pin tái chế, vốn đã mang lại thêm 647 tỷ nhân dân tệ (khoảng 90 tỷ USD).

Sự mở rộng nhanh của thị trường phản ánh vai trò ngày càng quan trọng của hoạt động tái chế trong toàn bộ chuỗi giá trị xe điện. Khi vòng đời pin kết thúc, việc thu hồi và tái sử dụng không chỉ giúp giảm áp lực môi trường mà còn góp phần đảm bảo nguồn cung nguyên liệu chiến lược cho ngành công nghiệp pin.

Thị trường tái chế pin xe điện hình thành chuỗi khép kín

Hoạt động tái chế pin tại Trung Quốc hiện chủ yếu được triển khai theo hai hướng chính. Thứ nhất là sử dụng theo tầng, trong đó pin đã qua sử dụng được tái phân bổ cho các ứng dụng thứ cấp như lưu trữ năng lượng. Thứ hai là tái chế vật liệu, tập trung thu hồi các kim loại và vật liệu có giá trị như lithium, cobalt, niken.

Hai hướng tái chế này tương ứng với các giai đoạn khác nhau trong vòng đời pin, tạo nên một chuỗi công nghiệp khép kín từ thu gom, xử lý đến tái sử dụng ở khâu cuối. Chuỗi giá trị tái chế pin bao gồm các doanh nghiệp sản xuất pin và cung cấp nguyên liệu thô ở thượng nguồn, các công ty tái chế ở trung nguồn và các nhà sản xuất vật liệu pin ở hạ nguồn.

Ở thượng nguồn, nhiều doanh nghiệp lớn tham gia như CATL, BYD, Shanxi Coking hay Yunnan Tin. Khâu tái chế trung gian có sự hiện diện của Huayou Cobalt, Ganfeng Lithium, New Energy Times và Haopeng Technology. Trong khi đó, các doanh nghiệp hạ nguồn tập trung vào vật liệu pin và luyện kim bột, tiêu biểu là Dangsheng Technology và Heyuan Fuma.

Chính sách thúc đẩy thị trường tái chế pin xe điện

Tính đến năm 2024, Trung Quốc có 156 doanh nghiệp đủ điều kiện thực hiện tái chế toàn diện pin lithium-ion đã qua sử dụng, với tổng công suất danh nghĩa đạt 423,3 triệu tấn mỗi năm. Trong lĩnh vực pin axit chì, 71 doanh nghiệp được cấp phép, sở hữu tổng công suất xử lý được phê duyệt khoảng 1,47 tỷ tấn mỗi năm.

Về doanh thu, hoạt động tái chế pin lithium đã mang lại khoảng 220 tỷ nhân dân tệ từ việc bán vật liệu tái chế trong năm 2024. Doanh thu từ chì tái chế đạt 427 tỷ nhân dân tệ. Tổng cộng, doanh thu từ vật liệu pin tái chế đạt xấp xỉ 90 tỷ USD, chưa tính giá trị pin thải thu gom.

Theo công suất công bố, Bangpu Recycling và CATL mỗi doanh nghiệp chiếm khoảng 6,4% tổng công suất tái chế pin lithium được công nhận. GEM đứng tiếp theo với 5,9%, trong khi Ganfeng Lithium và Xien Recycling cùng nắm giữ khoảng 4,7%. Các doanh nghiệp tái chế tập trung chủ yếu tại Giang Tây, Quảng Đông, Chiết Giang và An Huy – những địa phương có nền công nghiệp pin phát triển sớm.

Tái chế pin sẽ tiếp tục giữ vai trò then chốt trong ngành xe điện

Đáng chú ý, tháng 2/2025, Quốc vụ viện Trung Quốc đã phê duyệt kế hoạch hành động xây dựng hệ thống tái chế pin xe điện quốc gia, nhấn mạnh việc chuẩn hóa thu gom, tăng cường giám sát và cải thiện khả năng truy xuất nguồn gốc. Mục tiêu là hạn chế hoạt động tái chế không chính thức và thúc đẩy tái chế quy mô lớn.

Theo dự báo của Qianzhan, đến năm 2030, giá trị thị trường tái chế pin Trung Quốc có thể vượt 1.000 tỷ nhân dân tệ, trong khi doanh thu từ vật liệu pin tái chế có thể đạt trên 2.000 tỷ nhân dân tệ. Điều này cho thấy tái chế pin sẽ tiếp tục giữ vai trò then chốt trong ngành xe điện và chuỗi cung ứng nguyên liệu của Trung Quốc trong những năm tới.

Theo: VnExpress