Thoả thuận hạt nhân Mỹ – Iran đang bị nghi ngờ khi ông Trump khẳng định các thông tin rò rỉ từ phía Iran hoàn toàn không đúng với các văn bản thoả thuận.
- Hải Phòng: Chủ khu du lịch quốc tế Đồi Rồng bị xử phạt
- Iran cảnh báo Mỹ về hậu quả khi tấn công đảo Kharg
- Chém cha ruột rồi ném “bom xăng” vào công an, nam thanh niên ở Đà Nẵng bị bắt
Tranh cãi quanh Thoả thuận hạt nhân Mỹ – Iran
Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa có những phát ngôn cứng rắn nhằm vào Tehran liên quan đến những thông tin sai lệch về thoả thuận hoà bình. Trong bài đăng hôm 12/6, ông khẳng định những gì Iran công bố với truyền thông là tuyên bố yếu ớt và không có liên quan đến nội dung văn bản thực tế. Động thái này diễn ra ngay sau khi có tin tức cho rằng hai bên đã tiến gần đến một cam kết chung.
Các nguồn tin từ truyền thông nhà nước Iran trước đó cho biết thoả thuận sẽ giải phóng 24 tỷ USD tài sản và không bắt buộc Iran nhượng quyền ở eo biển Hormuz. Đáp lại, ông Trump khẳng định đối phương không hề có ý định giao dịch thiện chí khi đưa ra các thông tin không chính xác như vậy. Ông tuyên bố những gì Tehran đang làm chỉ là nỗ lực bóp méo sự thật về cuộc đàm phán.
Vấn đề an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz cũng được ông Trump đặc biệt lưu ý khi ông gọi việc tấn công tàu thuyền là hoàn toàn không thể chấp nhận được. Ông đưa ra lời cảnh báo đanh thép rằng giới chức Iran tốt nhất nên thay đổi cách hành xử một cách nhanh chóng. Những tranh cãi về mặt thông tin này đang tạo ra rào cản lớn cho việc thực thi các bước tiếp theo của tiến trình hoà bình.
Lập trường cứng rắn của Mỹ và đồng minh
Chính quyền Mỹ đã liệt kê cụ thể 5 điều kiện cốt lõi mà họ yêu cầu Iran phải tuân thủ để thoả thuận có hiệu lực. Theo đó, chương trình hạt nhân của Iran phải bị đóng cửa và toàn bộ vật liệu liên quan phải bị tiêu hủy. Ngoài ra, Tehran buộc phải chấm dứt việc hỗ trợ tài chính cho các nhóm vũ trang và duy trì sự lưu thông tự do tại eo biển Hormuz.
Về các khoản tài sản bị đóng băng, phía Mỹ khẳng định sẽ không có chuyện gỡ phong toả trước khi Iran thực hiện các nghĩa vụ của mình. Điều này đi ngược lại hoàn toàn với bản ghi nhớ 14 điểm mà Iran công bố, trong đó có yêu cầu Mỹ hỗ trợ gói tái thiết trị giá 300 tỷ USD. Sự khác biệt về quyền lợi kinh tế đang là điểm mấu chốt gây bế tắc giữa hai quốc gia.
Thêm vào đó, tuyên bố từ Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz về việc không rút quân khỏi Li-băng, Syria và Gaza đã làm phức tạp thêm tình hình. Mặc dù truyền thông Iran khẳng định thoả thuận bao gồm chấm dứt chiến tranh trên mọi mặt trận, nhưng quan chức Mỹ không hề xác nhận lệnh ngừng bắn tại Li-băng. Sự can thiệp quân sự của Israel cho thấy các xung đột khu vực vẫn là biến số khó lường đối với thoả thuận này.
Vũ Phượng (tổng hợp)
