Thỏa thuận hòa bình có nguy cơ đổ vỡ khi Iran yêu cầu giải ngân 24 tỷ USD tài sản bị phong tỏa như một điều kiện bắt buộc để ký kết biên bản.
Trump ra điều kiện cho Iran sau vụ tập kích eo biển Hormuz
Hàng giả Đà Nẵng và kết quả xử lý trong đợt cao điểm tháng 5
Ghế thẩm vấn đặc biệt dùng lấy lời khai hai nghi phạm nổ súng ở TPHCM
Những rào cản từ tài sản bị phong tỏa
Trong các cuộc thảo luận kín tại Doha, phái đoàn Iran đã trình bày một danh sách các điều kiện tài chính khắt khe để tiến tới bình thường hóa quan hệ. Các nguồn tin thạo tin cho biết Tehran kiên quyết đòi hỏi một lộ trình giải ngân rõ ràng cho khối tài sản khổng lồ đang bị Mỹ phong tỏa. Iran nhấn mạnh sẽ không tiến hành bất kỳ cam kết nào cho tới khi một phần lớn số tiền mặt này được thực sự chuyển giao về nước.
Giới phân tích cho rằng yêu cầu nhận 12 tỷ USD ngay lập tức và 12 tỷ USD sau hai tháng là một thử thách lớn cho sự kiên nhẫn của Washington. Iran hiện có hơn 100 tỷ USD bị kẹt tại các ngân hàng quốc tế như Hàn Quốc, Nhật Bản và Đức do áp lực từ các lệnh trừng phạt tài chính. Khoản tiền này vốn là doanh thu từ dầu mỏ mà Iran không thể tiếp cận, gây ra những khó khăn kinh tế trầm trọng khiến họ phải đặt điều kiện cứng rắn này.
Dù các nhà trung gian từ Qatar và Pakistan đang nỗ lực thúc đẩy bản ghi nhớ 14 điểm, nhưng vấn đề tiền mặt vẫn là nút thắt khó gỡ nhất. Một số nhà quan sát tin rằng phía Iran muốn nhận được sự đảm bảo tài chính chắc chắn trước khi thực hiện bất kỳ nhượng bộ chính trị nào. Tuy nhiên, việc giải tỏa số tiền lớn như vậy đòi hỏi Mỹ phải thay đổi căn bản chính sách trừng phạt, một điều rất khó xảy ra trong bối cảnh chính trị Mỹ hiện tại.
Thỏa thuận hòa bình và triển vọng mong manh của đàm phán
Phía Mỹ, đặc biệt là dưới thời Tổng thống Donald Trump, được cho là sẽ không dễ dàng thỏa hiệp với các yêu sách từ Tehran. Việc giải phóng tiền mặt mà không có sự giám sát chặt chẽ về mục đích sử dụng là điều mà Washington luôn lo ngại từ trước đến nay. Một nguồn tin thân cận với giới lãnh đạo Mỹ khẳng định rằng thỏa thuận theo điều kiện của Iran là điều không thể được chấp thuận bởi nó vi phạm các nguyên tắc trừng phạt.
Sự thiếu tin tưởng giữa hai bên càng trở nên trầm trọng khi các chi tiết về cơ chế giải ngân liên tục bị thay đổi vào phút chót. Trong khi Qatar nỗ lực xây dựng các quy trình kỹ thuật để chuyển tiền, Iran lại cáo buộc Mỹ đang cố tình trì hoãn và không thực tâm trong việc thực hiện các cam kết đã thống nhất. Điều này khiến bản ghi nhớ hòa bình vốn đã mong manh lại càng đứng trước nguy cơ bị đình trệ lâu dài nếu không có đột phá mới.
Bối cảnh thực địa tại vùng Vịnh với những vụ đụng độ vũ trang mới nhất giữa hải quân Mỹ và lực lượng Iran càng làm lu mờ hy vọng hòa giải. Các vụ nổ súng tại eo biển Hormuz cho thấy tình hình an ninh vẫn cực kỳ căng thẳng, bất chấp những nỗ lực ngồi vào bàn đàm phán. Câu hỏi đặt ra là liệu đôi bên có thể tìm được một công thức chung để hóa giải mâu thuẫn khi mà cả yêu cầu tài chính lẫn lòng tin đều chưa được giải quyết thỏa đáng.
Theo: Báo Dân trí
