Thỏa thuận Mỹ – Iran vừa được công bố với lộ trình hòa bình chi tiết, nhận được sự hoan nghênh nhưng cũng đầy hoài nghi từ dư luận quốc tế hiện nay.
- Mưa lớn ở miền Bắc: Chấm dứt nắng nóng nhưng lo ngại thiên tai
- Giảm cân tự nhiên: Bí quyết thu gọn vòng bụng từ loại rau bình dân
- Sắp xếp thôn tổ dân phố: Hải Phòng sáp nhập hàng loạt đơn vị dân cư
Thỏa thuận Mỹ – Iran và nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng vùng Vịnh
Theo giới phân tích, việc Mỹ và Iran đạt được bản ghi nhớ (MOU) vào ngày 15/6 là một bước tiến bất ngờ sau nhiều năm đối đầu căng thẳng. Văn bản này quy định hai bên phải chấm dứt mọi hành động quân sự ngay khi ký kết chính thức tại Thụy Sĩ vào ngày 19/6 tới, mở đường cho việc khôi phục an ninh hàng hải.
Một số nhà quan sát cho rằng cam kết dỡ bỏ phong tỏa và giải phóng các quỹ tài sản bị đóng băng của Mỹ là “chìa khóa” để Tehran chấp nhận ngồi vào bàn đàm phán. Đổi lại, phía Iran sẽ phải đảm bảo an toàn cho tàu thương mại quá cảnh từ vịnh Ba Tư đến biển Oman, một huyết mạch kinh tế quan trọng của thế giới.
Tiến trình này được chia thành hai giai đoạn then chốt trong vòng 60 ngày để các bên xây dựng lòng tin thông qua các hành động thực chất. Việc dọn dẹp thủy lôi và đưa lưu lượng tàu thương mại trở lại mức bình thường được xem là những chỉ dấu đầu tiên để đánh giá tính hiệu quả của thỏa thuận trên thực tế.
Phản ứng đa chiều từ cộng đồng quốc tế và các cường quốc
Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres đã lên tiếng chúc mừng, đồng thời nhấn mạnh vai trò trung gian của các nước như Qatar và Pakistan trong việc kết nối hai đối thủ. Trong khi đó, nhóm E4 gồm Anh, Pháp, Đức và Ý cũng bày tỏ sự sẵn sàng trong việc nới lỏng các biện pháp trừng phạt kinh tế.
Tại châu Âu, các nhà lãnh đạo tập trung vào mục tiêu đảm bảo eo biển Hormuz không còn bị thu phí và duy trì tự do hàng hải lâu dài. Pháp và Anh thậm chí cân nhắc thành lập một phái bộ đa phương để hỗ trợ rà phá bom mìn, nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối cho các tuyến đường giao thương quốc tế.
Dù nhận được sự ủng hộ từ nhiều phía, sự im lặng của Israel vẫn là một ẩn số khiến dư luận phải thận trọng về tính bền vững của hòa bình. Câu hỏi về việc liệu các bên có thực sự hoàn tất đàm phán hạt nhân và tái thiết kinh tế sau 60 ngày hay không vẫn còn là một thách thức lớn phía trước.
Vinh Vũ (tổng hợp)
