Tổng thống Donald Trump đối mặt hạn chót chấm dứt chiến tranh Iran ngày 1/5 theo luật pháp Mỹ. Giới quan sát đặt dấu hỏi liệu Washington sẽ gia hạn thêm hay chấm dứt hoàn toàn chiến dịch quân sự bế tắc tại Trung Đông.
- Đắk Lắk khởi tố nữ bác sĩ răng hàm mặt lừa đảo hàng trăm triệu
- Xuất khẩu gạo Việt Nam đạt kỷ lục nhờ thị trường lớn
- Giông lốc Nghệ An gây thiệt hại nhiều nhà dân
Tranh luận pháp lý về thời hạn 60 ngày theo Đạo luật Quyền lực Chiến tranh
Theo Đạo luật Quyền lực Chiến tranh năm 1973, Tổng thống Donald Trump có thời hạn đến ngày 1/5 để xin Quốc hội cho phép hoặc chấm dứt chiến sự bắt đầu từ ngày 28/2. Các nghị sĩ đảng Dân chủ, đứng đầu là ông Chuck Schumer, đang gây sức ép buộc Nhà Trắng phải có sự phê chuẩn chính thức. Thượng nghị sĩ Susan Collins khẳng định đây là yêu cầu bắt buộc nhằm bảo vệ quyền tuyên chiến của cơ quan lập pháp theo tinh thần Hiến pháp Mỹ.
Tuy nhiên, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth cho rằng lệnh ngừng bắn từ ngày 8/4 đã làm “đóng băng” xung đột. Theo một số nhà phân tích, chính quyền có thể lập luận rằng họ chưa vi phạm giới hạn 60 ngày đối với các hoạt động quân sự kéo dài. Một quan chức Mỹ tiết lộ Tổng thống dự kiến nhận báo cáo về kế hoạch tấn công mới nhằm buộc Iran đàm phán, bất chấp những bế tắc pháp lý hiện nay tại Washington.
Một số nhà quan sát cho rằng sự chia rẽ tại Washington mang tính đảng phái sâu sắc khi đa số đảng viên Cộng hòa vẫn ủng hộ Tổng thống. Nghị sĩ John Curtis từ bang Utah tuyên bố sẽ không ủng hộ hành động quân sự tiếp diễn nếu thiếu sự chấp thuận của Quốc hội sau thời hạn. Trong khi đó, lãnh đạo phe đa số John Thune tại bang Nam Dakota hy vọng hai bên có thể đạt được một thỏa thuận hòa bình lý tưởng thay vì đối đầu.
Hệ lụy kinh tế và phản ứng từ Tehran trước nguy cơ xung đột kéo dài
Các cuộc thăm dò cho thấy tỷ lệ ủng hộ của Tổng thống Trump đã giảm xuống mức thấp nhất trong nhiệm kỳ do chi phí sinh hoạt tăng cao. Công chúng Mỹ bày tỏ sự không hài lòng khi giá xăng và hàng hóa thiết yếu leo thang, điều mà họ cho là hệ quả trực tiếp từ chiến tranh. Vấn đề này trở thành tâm điểm gây tranh cãi chỉ sáu tháng trước cuộc bầu cử tháng 11 quyết định quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ.
Theo giới phân tích, nỗ lực thành lập liên minh quốc tế để mở lại eo biển Hormuz đang gặp khó khăn do các đe dọa quân sự. Ngày 30/4, Iran tuyên bố sẽ thực hiện các cuộc tấn công đáp trả kéo dài và gây đau đớn nếu Washington nối lại hoạt động không kích. Sự bế tắc tại tuyến đường vận tải huyết mạch này khiến triển vọng chấm dứt xung đột sớm trở nên mong manh khi thời hạn chót quan trọng vào ngày 1/5 đang cận kề.
Nhà Trắng khẳng định đang thảo luận với Quốc hội nhưng cảnh báo việc hạn chế quyền của Tổng tư lệnh sẽ làm suy yếu quân đội. Dù Hiến pháp quy định chỉ Quốc hội mới có quyền tuyên chiến, các ngoại lệ cho hoạt động ngắn hạn vẫn là kẽ hở pháp lý được chính quyền tận dụng. Hiện chưa rõ liệu Tổng thống sẽ thông báo gia hạn thêm 30 ngày hay bỏ qua hạn chót để tránh phải xin phê chuẩn chính thức từ cơ quan lập pháp.
Theo: Báo Dân trí
