Trump tái khẳng định Mỹ phải kiểm soát Greenland, chỉ trích NATO

Tại Hội nghị thượng đỉnh NATO ở Ankara, Tổng thống Mỹ Donald Trump một lần nữa yêu cầu Greenland phải thuộc quyền kiểm soát của Washington và nói thẳng rằng ông “rất thất vọng” về phản ứng của khối này trong cuộc chiến Iran.

Phát biểu ngày 07/7 bên lề cuộc gặp với Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan, ông Trump cho rằng Đan Mạch không đầu tư thỏa đáng cho Greenland trong khi vùng lãnh thổ này ngày càng quan trọng với an ninh Mỹ trước sự hiện diện của Nga và Trung Quốc tại Bắc Cực. Ông cũng tiết lộ từng cân nhắc không tham dự hội nghị năm nay nếu sự kiện không được tổ chức tại Thổ Nhĩ Kỳ.

“Greenland nên do Mỹ kiểm soát, chứ không phải Đan Mạch”, ông Trump tuyên bố. Ông nói tiếp: “Greenland chẳng giúp ích gì cho Đan Mạch. Đan Mạch cũng không chi tiền để thực sự hỗ trợ Greenland, nhưng nơi này lại là một khu vực quan trọng đối với Mỹ”.

Theo Reuters, đây không phải lần đầu ông Trump đưa ra yêu cầu như vậy. Ông từng từ chối loại trừ khả năng dùng biện pháp quân sự để giành Greenland, trước khi chuyển sang thúc đẩy một thỏa thuận dài hạn liên quan đến hòn đảo tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos đầu năm nay.

Về NATO, ông Trump nói thẳng: “Tôi đã rất thất vọng về NATO. Nói thẳng ra, nếu hội nghị không được tổ chức tại Thổ Nhĩ Kỳ thì có thể tôi đã không tham dự”. Sự bất mãn đó xuất phát từ việc các đồng minh châu Âu không cho quân đội Mỹ sử dụng căn cứ trên lãnh thổ của họ khi xung đột Iran nổ ra.

“Tôi đã thử xem liệu họ có đứng về phía chúng tôi hay không, bởi từ lâu tôi vẫn nói rằng chúng tôi đã giúp họ. Ý từ chối chúng tôi, Đức từ chối chúng tôi và Pháp cũng từ chối chúng tôi”, ông nói. Ông xem phản ứng của các đồng minh như một phép thử để đánh giá liệu họ có sẵn sàng sát cánh cùng Washington hay không.

Khi được hỏi có công bố kế hoạch cắt giảm quân số Mỹ tại châu Âu hay không, ông Trump chỉ trả lời: “Chúng ta hãy chờ xem”. Theo Đài CNN, ông Trump từng thảo luận riêng về khả năng cắt giảm khoảng 01/3 lực lượng Mỹ đồn trú tại châu Âu.

Ông Trump cũng nói về cuộc trao đổi ngày 06/7 với Tổng thống Nga Vladimir Putin và sau đó với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. “Tôi nghĩ cả hai đều muốn đạt được một thỏa thuận. Thật đáng tiếc là mọi chuyện đã kéo dài quá lâu, nhưng tôi nghĩ rồi sẽ có điều gì đó đạt được”, ông nói.

Ông gọi cuộc xung đột là “một cuộc tàn sát” và nói bản thân không thể đứng nhìn. “Tôi chưa bao giờ chứng kiến điều gì như vậy. Đó là một cuộc tàn sát và nó phải chấm dứt”, ông chia sẻ.

Tại cuộc gặp với ông Erdogan, ông Trump thông báo Mỹ sẽ dỡ bỏ các lệnh trừng phạt áp đặt lên Thổ Nhĩ Kỳ từ năm 2020 do Ankara mua hệ thống phòng không S-400 của Nga, đồng thời để ngỏ khả năng bán tiêm kích tàng hình F-35 cho nước này. Ông ca ngợi Thổ Nhĩ Kỳ “trung thành hơn nhiều quốc gia khác”.

Đào Chương (tổng hợp)