Tỷ phú Ấn Độ Mukesh Ambani và Reliance Industries đối diện sức ép từ Mỹ khi Washington trừng phạt New Delhi vì duy trì nhập khẩu dầu thô từ Nga.
- Làn đường ưu tiên xe đạp: Đầu tiên ở TP HCM sẽ bố trí ra sao
- Ăn ngô luộc hại cho 5 nhóm người này
- 4 anh em lãnh án vì đường dây cờ bạc tiền ảo
Tỷ phú Ấn Độ Mukesh Ambani trong tâm bão căng thẳng
Phát biểu của Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent rằng “một số gia đình giàu có Ấn Độ” hưởng lợi từ xung đột Ukraine khiến dư luận lập tức nghĩ đến Mukesh Ambani. Ông là người giàu nhất châu Á, sở hữu khối tài sản hơn 100 tỷ USD, đứng đầu tập đoàn Reliance Industries – doanh nghiệp ảnh hưởng sâu rộng tới kinh tế Ấn Độ.
Reliance nổi bật với lĩnh vực lọc dầu, cung cấp năng lượng cho thị trường nội địa và xuất khẩu toàn cầu. Những năm gần đây, Reliance gia tăng nhập khẩu dầu Nga với giá chiết khấu, vừa giúp tập đoàn thu lợi, vừa là lối thoát cho Moskva trước các biện pháp cô lập từ phương Tây.
Khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tăng gấp đôi thuế nhập khẩu hàng hóa Ấn Độ lên 50% và yêu cầu New Delhi giảm mua dầu Nga, Ambani bất ngờ trở thành tâm điểm một cuộc khủng hoảng ngoại giao khó lường.
Dầu Nga và vị thế chiến lược của Reliance
Theo Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí sạch (CREA), Reliance đã mua khoảng 33 tỷ USD dầu Nga từ năm 2022, chiếm gần 8% tổng doanh số xuất khẩu dầu thô của Moskva. Con số này cho thấy vai trò đặc biệt quan trọng của Reliance với ngành năng lượng Nga.
Giới phân tích tại RUSI (Anh) cho rằng một phần lớn lợi nhuận từ các thương vụ này có thể được Nga dùng tài trợ chiến dịch quân sự ở Ukraine – điều Washington coi là “tiếp sức cho cỗ máy chiến tranh”. Mỹ vì thế gia tăng sức ép, dù Reliance khẳng định các giao dịch luôn tuân thủ quy định quốc tế và không mang ý nghĩa chính trị.
Dữ liệu hàng hải cho thấy ít nhất 17 tàu chở dầu từng bị EU hoặc Anh trừng phạt đã cập cảng Reliance ở Gujarat kể từ cuối năm ngoái. Dù vậy, công ty khẳng định các biện pháp trừng phạt từ châu Âu không có giá trị ngoài lãnh thổ, nên việc tiếp nhận nguồn dầu này không vi phạm pháp luật.
Từ mức 85 triệu USD năm 2021, lượng dầu Nga nhập vào Reliance tăng vọt lên 5,5 tỷ USD năm 2022, đạt đỉnh 11,7 tỷ USD năm 2023 trước khi giảm nhẹ xuống 9,8 tỷ USD năm 2024. Tính riêng 8 tháng đầu 2025, công ty đã chi 6,2 tỷ USD cho dầu Nga. Thỏa thuận dài hạn ký cuối năm 2024 với Rosneft cho phép Reliance nhập tới 500.000 thùng mỗi ngày, trị giá 13 tỷ USD/năm, kéo dài suốt một thập kỷ.
Tỷ phú Ấn Độ đối diện nguy cơ bị Mỹ trừng phạt
Nếu Mỹ áp dụng trừng phạt thứ cấp, Reliance và tỷ phú Mukesh Ambani sẽ chịu tác động trực tiếp. Phân ngành lọc dầu hiện chiếm 58% doanh thu tập đoàn, tương đương hơn 125 tỷ USD. Năm nay, khoảng 50% lượng dầu nhập khẩu của Reliance đến từ Nga, giúp công ty tăng thêm 6 tỷ USD lợi nhuận nhờ giá chiết khấu.
Chính phủ Ấn Độ khẳng định việc mua dầu Nga là quyết định thị trường, từng được phương Tây khuyến khích nhằm ổn định giá năng lượng toàn cầu. Bộ Ngoại giao New Delhi coi việc Mỹ tăng thuế là “không công bằng và phi lý”.
Quan hệ cá nhân giữa Ambani và gia đình ông Trump cũng được dư luận chú ý, từ dự lễ nhậm chức, tiệc chiêu đãi đến đám cưới con trai. Reliance thậm chí từng trả 10 triệu USD để sử dụng thương hiệu Trump tại Mumbai. Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng những mối liên hệ này không đủ để bảo đảm an toàn khi Washington muốn kiềm chế dòng chảy dầu Nga.
Theo chuyên gia Benjamin Hilgenstock (Viện KSE, Ukraine), New Delhi chỉ thay đổi khi phương Tây áp đặt trừng phạt cứng rắn hơn. Trong khi đó, Reliance vẫn bảo vệ nhập khẩu dầu Nga, coi đây là yếu tố ổn định thị trường và đảm bảo an ninh năng lượng cho Ấn Độ.
Theo: VnExpress
