Vì sao Ba Lan “khát” vàng?


Ba Lan tích trữ vàng với tốc độ kỷ lục, đưa dự trữ lên 550 tấn, vượt ECB và làm thay đổi cán cân tài sản cứng trong bối cảnh tài chính, địa chính trị châu Âu biến động.

Ba Lan vượt ECB – điểm bất thường trong bản đồ tài chính châu Âu

Châu Âu đầu năm chứng kiến một diễn biến đáng chú ý trên bảng cân đối tài sản của khu vực. Frankfurt – nơi đặt trụ sở Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) – từ lâu được xem là trung tâm điều phối chính sách tiền tệ của Eurozone.

Theo báo cáo của IMGlobalWealth và dữ liệu từ Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), tính đến tháng 1, dự trữ vàng của Ba Lan đã đạt 550 tấn, vượt mức 506,5 tấn mà ECB đang trực tiếp nắm giữ. Điều này đưa Ba Lan trở thành một trong những chủ thể tích trữ vàng lớn nhất châu Âu, dù không phải thành viên Eurozone.

Chiến lược này không diễn ra đột ngột. Năm 1996, Ba Lan chỉ sở hữu 14 tấn vàng. Đến năm 2016, khi ông Adam Glapiński nhậm chức Thống đốc Ngân hàng Trung ương Ba Lan (NBP), con số tăng lên 102 tấn.

Đáng chú ý, riêng trong 11 tháng đầu năm 2025, NBP đã mua thêm 95 tấn vàng – mức cao nhất thế giới trong cùng kỳ, vượt mọi ngân hàng trung ương khác.

Tái cơ cấu dự trữ ngoại hối: vàng trở thành trụ cột tài sản

Với mức giá hiện tại, 550 tấn vàng của Ba Lan tương đương hơn 63 tỷ euro (khoảng 276 tỷ zloty). Quan trọng hơn, tỷ trọng vàng trong tổng dự trữ ngoại hối của nước này đã tăng mạnh từ 16,86% năm 2024 lên 28,22% vào cuối năm 2025.

Thống đốc NBP Adam Glapiński nhiều lần mô tả cách tiếp cận của mình giống mô hình “family office” – quản lý tài sản với tầm nhìn dài hạn, ưu tiên bảo toàn giá trị hơn là tối đa hóa lợi suất ngắn hạn. Theo ông, vàng là tài sản không mang rủi ro tín dụng, không phụ thuộc vào chính sách tiền tệ của bất kỳ quốc gia nào và có vai trò như một hàng rào trước các cú sốc tài chính.

Bà Marta Bassani-Prusik, Giám đốc sản phẩm đầu tư tại Mint of Poland, nhận định trên Euronews rằng động lực chính thúc đẩy Ba Lan và nhiều ngân hàng trung ương khác tích cực mua vàng là mong muốn tăng tính độc lập.

Một số chuyên gia cho rằng việc nắm giữ quá nhiều vàng có thể làm giảm hiệu quả sử dụng vốn do vàng không tạo ra lãi suất như trái phiếu. Tuy nhiên, Ba Lan dường như ưu tiên yếu tố an toàn.

Tham vọng 700 tấn và tín hiệu cho trật tự tiền tệ mới

Chiến lược gom vàng của Ba Lan diễn ra song song với bối cảnh giá vàng thế giới liên tục thiết lập các mặt bằng mới. Các tổ chức tài chính lớn đang đưa ra những dự báo tích cực nhưng cũng đầy thách thức cho thị trường vàng trong năm tài chính 2026.

Việc tích lũy vàng mạnh mẽ trước khi các dự báo này trở nên phổ biến cho thấy tầm nhìn dài hạn của giới hoạch định chính sách Ba Lan. Theo tuyên bố của Thống đốc Glapiński, mục tiêu tiếp theo của NBP là nâng dự trữ vàng lên 700 tấn.

Nếu đạt được mốc này, Ba Lan sẽ vượt Hà Lan (612,5 tấn) và Thổ Nhĩ Kỳ (641,3 tấn), chính thức gia nhập nhóm 10 quốc gia có dự trữ vàng lớn nhất thế giới.

Theo các chuyên gia tại Mint of Poland, động thái của Ba Lan phản ánh sự chuẩn bị cho một trật tự tiền tệ mới, nơi tài sản thực đóng vai trò quan trọng hơn trong việc củng cố niềm tin vào đồng tiền quốc gia. Dù các ngân hàng trung ương không trực tiếp quyết định giá vàng hàng ngày.

Theo: Báo Dân trí