Càng bước vào tuổi trung niên, nhiều người nhận thấy cân nặng dễ tăng, vòng bụng lớn dần dù đã ăn ít và tập luyện thường xuyên. Tình trạng này có thể liên quan đến sự suy giảm khối lượng cơ, nhu cầu năng lượng thấp hơn và những thay đổi nội tiết theo tuổi tác.
- 166 dự án mở rộng không gian thu hút đầu tư
- Lương giáo viên tăng, vì sao dạy thêm trái quy định vẫn tiếp diễn?
- Tháp cổ 1.200 năm tuổi ở Tây Ninh hé lộ dấu tích văn hóa Óc Eo
Theo các chuyên gia sức khỏe, khó giảm cân khi lớn tuổi không đơn thuần do thiếu ý chí mà còn xuất phát từ những biến đổi tự nhiên của cơ thể. Một trong những nguyên nhân khiến việc giảm cân trở nên khó khăn là khối lượng cơ giảm dần theo tuổi tác. Cơ bắp giúp cơ thể vận động và tiêu hao năng lượng. Khi lượng cơ suy giảm, nhu cầu calo để duy trì các hoạt động thường ngày cũng có thể thấp hơn.
Quá trình mất cơ có thể bắt đầu từ khoảng tuổi 30 và tiến triển theo thời gian. Khi lớn tuổi, một số người nhận thấy sức mạnh cơ bắp giảm, việc đi lại hoặc tập luyện cũng trở nên khó khăn hơn. Vì vậy, giảm cân ở tuổi trung niên không nên chỉ tập trung vào con số trên cân mà cần chú trọng bảo vệ khối lượng cơ. Bác sĩ Caroline Apovian, chuyên gia dinh dưỡng và kiểm soát cân nặng tại Bệnh viện Brigham and Women’s (Mỹ), khuyến nghị duy trì các bài tập tăng sức mạnh kết hợp chế độ ăn đủ protein để hạn chế mất cơ trong quá trình giảm cân.
Khi tuổi tác tăng lên, cơ thể thường cần ít calo hơn để duy trì cân nặng. Bên cạnh suy giảm khối lượng cơ, mức độ vận động hằng ngày cũng ảnh hưởng đáng kể đến lượng năng lượng tiêu hao. Người ít đi lại, làm việc văn phòng hoặc ngồi lâu thường tiêu hao ít calo hơn người vận động thường xuyên.
Theo Viện Quốc gia về Bệnh tiểu đường, Tiêu hóa và Bệnh thận Mỹ (NIDDK), nhu cầu năng lượng phụ thuộc vào tuổi tác, giới tính, quá trình chuyển hóa và mức độ hoạt động thể chất. Dù cần ít calo hơn, người lớn tuổi vẫn phải bảo đảm cung cấp đủ protein, vitamin, khoáng chất và các dưỡng chất thiết yếu.
Nếu vẫn giữ khẩu phần ăn như trước trong khi vận động ít hơn, lượng calo nạp vào có thể vượt nhu cầu, khiến cân nặng khó giảm hoặc tiếp tục tăng. Ở phụ nữ, giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh cũng khiến việc kiểm soát cân nặng trở nên khó khăn. Sự thay đổi nồng độ estrogen có thể làm mỡ tập trung nhiều hơn ở vùng bụng, trong khi khối lượng cơ tiếp tục suy giảm do lão hóa.
Mỡ nội tạng tích tụ nhiều có thể làm tăng nguy cơ mắc tiểu đường, gan nhiễm mỡ và huyết áp cao. Nam giới cũng có những thay đổi nội tiết theo tuổi tác, dù mức độ ảnh hưởng khác nhau ở mỗi người. Để kiểm soát cân nặng, người trung niên nên kết hợp chế độ ăn cân đối, tập luyện sức mạnh, duy trì vận động hằng ngày và ngủ đủ giấc. Điều quan trọng là điều chỉnh thói quen phù hợp với nhu cầu của cơ thể, thay vì chỉ cắt giảm thức ăn hoặc cố gắng giảm cân thật nhanh.
Nghĩa Nguyễn (tổng hợp)
