Người trẻ sống trong điều kiện tiện nghi nhưng ngày càng mệt mỏi, mất ngủ, suy giảm sức khỏe do ăn uống thất thường, ít vận động và áp lực tinh thần kéo dài.
Cuộc sống hiện đại mang đến nhiều tiện ích chưa từng có: thực phẩm phong phú, công nghệ phát triển, điều kiện sinh hoạt ngày càng đầy đủ. Thế nhưng, nghịch lý đang diễn ra là ngày càng nhiều người trẻ rơi vào trạng thái mệt mỏi kéo dài, mất ngủ, suy giảm thể lực và tinh thần ngay từ khi còn rất sớm.
Theo ThS.BSCKI Ngô Văn Tân (Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM – cơ sở 3), chính nhịp sống nhanh, áp lực cao và sự xa rời quy luật tự nhiên đang âm thầm bào mòn sức khỏe con người. Dưới góc nhìn y học cổ truyền, các rối loạn này không xuất hiện ngẫu nhiên mà hình thành từ những thay đổi trong ăn uống, vận động, cảm xúc và giấc ngủ.
Ăn uống lệch nhịp tự nhiên
Lối sống hiện đại ưu tiên nhanh – tiện – nhiều hương vị, nhưng lại thiếu sự điều độ. Người trẻ thường xuyên sử dụng đồ ăn nhiều dầu mỡ, thực phẩm chế biến sẵn, đồ uống lạnh, ăn không đúng bữa hoặc vừa ăn vừa căng thẳng.
Theo y học cổ truyền, Tỳ Vị là gốc sinh khí huyết cho toàn cơ thể. Khi ăn uống thất thường, chức năng Tỳ Vị bị rối loạn, sinh ra đàm thấp – trạng thái ứ trệ và rối loạn chuyển hóa. Hậu quả không chỉ dừng lại ở đầy bụng, khó tiêu, mà còn kéo theo mệt mỏi kéo dài, béo bụng, rối loạn mỡ máu, gan nhiễm mỡ và nguy cơ đái tháo đường.
Thiếu vận động và khí huyết trì trệ
Khác với trước đây, khi lao động chân tay giúp khí huyết lưu thông tự nhiên, người trẻ ngày nay dành phần lớn thời gian ngồi làm việc, cúi đầu nhìn màn hình, ít vận động.
Tình trạng này khiến khí huyết không được thúc đẩy, dẫn đến đau cổ vai gáy, đau thắt lưng, rối loạn kinh nguyệt, mệt mỏi mạn tính. Về lâu dài, việc khí huyết trì trệ còn làm tăng nguy cơ các rối loạn chuyển hóa và bệnh tim mạch.
Không chỉ cơ thể bị ảnh hưởng, việc ít vận động còn khiến tinh thần u uất, giảm khả năng giải tỏa căng thẳng, làm trầm trọng thêm tình trạng mất ngủ và suy nhược.
Cảm xúc và giấc ngủ – mắt xích âm thầm bào mòn sức khỏe
Áp lực công việc, thông tin dồn dập và mạng xã hội khiến người trẻ luôn ở trạng thái “bận rộn”, nhưng lại thiếu sự tĩnh tại nội tâm. Theo y học cổ truyền, thất tình nội thương là nguyên nhân quan trọng gây bệnh: lo nghĩ nhiều hại Tỳ, giận dữ hại Can, sợ hãi hại Thận, buồn bã hại Phế.
Nhiều trường hợp mất ngủ, hồi hộp, rối loạn tiêu hóa hay đau đầu mạn tính không xuất phát từ tổn thương thực thể, mà bắt nguồn từ tâm trí bất an kéo dài.
Bên cạnh đó, thói quen thức khuya làm đảo lộn nhịp sinh học tự nhiên. Ban đêm là thời gian các tạng phủ phục hồi và đào thải cặn bã. Thức khuya kéo dài khiến gan huyết hư, thận tinh suy, dẫn đến suy giảm trí nhớ, giảm sinh lực và lão hóa sớm. Ngủ bù ban ngày chỉ bù được một phần, không thể thay thế giấc ngủ ban đêm.
Theo bác sĩ Tân, sống hiện đại không đồng nghĩa với sống trái tự nhiên. Ăn đúng giờ, vận động đều đặn, giữ tâm lý ổn định và ngủ đúng nhịp sinh học chính là nền tảng căn bản của dưỡng sinh. Khi biết điều chỉnh lối sống, người trẻ hoàn toàn có thể duy trì sức khỏe bền vững và tinh thần minh mẫn trong xã hội hiện đại.
Theo: Dân Trí
