Từ những ngày quanh quẩn một mình trong căn hộ, nhiều người cao tuổi ở Hà Nội bắt đầu có thêm một nhịp sống mới: sáng đến cơ sở chăm sóc ban ngày, chiều trở về bên con cháu. Nhưng những chiếc giường ít ỏi đang nhanh chóng kín chỗ.
- Hải Phòng hoàn tất chuẩn bị cho đêm chung khảo Hoa hậu Việt Nam
- Trụ sở dôi dư được Nghệ An tính phương án dùng cho giáo dục
- Từ chiếc nem chua, một giấc mơ được tiếp nối
Hơn nửa tháng nay, mỗi buổi sáng, ông Trần Xuân Song, 76 tuổi, ở Tây Hồ, lại rời nhà để đến cơ sở chăm sóc người cao tuổi ban ngày của phường. Ở đó, ông gặp những người bạn cùng thế hệ, cùng tập dưỡng sinh, ngồi thiền, ngâm chân thảo dược, rồi trò chuyện về những năm tháng đã đi qua. Chiều xuống, ông lại trở về nhà với gia đình.
Với ông Song, sự thay đổi ấy không đơn thuần là có thêm một nơi để đến. Trước đây, khi con cháu đi làm, căn nhà trở nên vắng lặng. Có những lúc ông buồn vì không có người chuyện trò, giao lưu.
Đến cơ sở, ông gặp những người từng trải qua những cuộc đời khác nhau, từ cựu thủy thủ đoàn tàu không số đến cán bộ ngành xây dựng. Những câu chuyện thời trai trẻ được nối lại giữa những người xa lạ, khiến không gian chăm sóc người cao tuổi trở nên gần gũi như một mái nhà chung.
Lịch sinh hoạt cũng được sắp xếp phù hợp với tuổi tác. Buổi sáng là những bài tập dưỡng sinh, ngồi thiền, ngâm chân thảo dược. Buổi chiều, các cụ học vẽ, đọc sách, hát karaoke.
Bên cạnh những hoạt động tinh thần, sức khỏe của từng người được theo dõi định kỳ. Thực đơn được điều chỉnh theo bệnh lý như tiểu đường, gút, cao huyết áp. Các cụ còn được hỗ trợ phục hồi chức năng. “Trước ở nhà cứ đau mình mẩy, khớp gối, vào đây có cả y bác sĩ theo dõi, hỗ trợ điều trị nên người khỏe khoắn, vui vẻ hẳn ra”, ông Song chia sẻ.
Những chiếc giường luôn có người chờ
Niềm vui của các cụ cũng nhanh chóng cho thấy một thực tế khác: số người muốn được chăm sóc ban ngày đang nhiều hơn khả năng đáp ứng của các cơ sở. Tại phường Tây Hồ, cơ sở chỉ có tối đa 20 giường. Nhưng từ ngày khai trương đến nay, số giường luôn kín.
Bà Trần Thị Thủy, phụ trách cơ sở, cho biết ngày nào cũng có người nhà hoặc chính các cụ đến tìm hiểu và đăng ký dự phòng. Chỉ khi có người rời đi, người tiếp theo trong danh sách mới được mời vào. Đằng sau những con số ấy là những câu chuyện rất đời thường.
Có cụ khi mới đến còn dè dặt, dễ cáu gắt sau một thời gian dài sống một mình trong căn hộ. Từ một không gian chỉ có tivi và điện thoại, các cụ bước vào nơi có người trò chuyện, có hoạt động chung, có bữa ăn được chuẩn bị phù hợp và có nhân viên y tế theo dõi.
Rồi những ánh mắt dè chừng dần thay bằng nụ cười. Những người từng ít nói bắt đầu trò chuyện. Có người hào hứng tham gia các buổi văn nghệ, có người thích ngồi đọc sách hoặc thưởng trà.
Sự thay đổi ấy cũng theo các cụ trở về nhà. Con cái bớt lo lắng khi cha mẹ có người chăm sóc trong ngày. Những cuộc gọi kiểm tra, những lần nhìn camera với tâm trạng thấp thỏm cũng có thể giảm đi. Buổi tối, gia đình lại có thêm thời gian quây quần.
Tây Hồ không phải điểm duy nhất đối mặt với nhu cầu lớn. Từ cơ sở đầu tiên tại phường Long Biên vào tháng 6, Hà Nội đã mở rộng mô hình tại Thạch Thán, Quang Trung, Giang Biên 3, Quảng An và Gia Thụy. Nhưng mỗi nơi chỉ có khoảng 20 giường. Tại cơ sở Bồ Đề, người cao tuổi được tiếp nhận luân phiên 5 ngày để thêm nhiều người có cơ hội trải nghiệm.
Hà Nội hiện có hơn 1,3 triệu người cao tuổi, chiếm khoảng 16% dân số. Trong khi đó, hệ thống dưỡng lão hiện hữu mới đáp ứng 3-5% nhu cầu. Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 có 70% xã, phường sở hữu điểm chăm sóc ban ngày.
Để mục tiêu ấy trở thành một mạng lưới thực sự, việc mở thêm cơ sở chỉ là một phần của câu chuyện. Các điểm thí điểm hiện vẫn dựa chủ yếu vào nguồn lực xã hội hóa và một phần ngân sách địa phương. Khi chưa có định mức kinh tế kỹ thuật cụ thể, bài toán thu phí và duy trì hoạt động lâu dài vẫn cần một cơ chế rõ ràng.
Những chiếc giường kín chỗ ở Tây Hồ vì thế không chỉ nói về một mô hình đang được quan tâm. Đó còn là dấu hiệu của một nhu cầu ngày càng rõ: người cao tuổi cần được chăm sóc, nhưng vẫn muốn giữ nhịp sống của một gia đình, được trở về nhà mỗi chiều và có người chờ đón.
Đào Chương (tổng hợp)
