Vụ bê bối phụ tùng máy bay giả của AOG Technics khiến hàng trăm máy bay ngừng hoạt động

Bê bối phụ tùng máy bay giả do AOG Technics tại Anh điều hành đã làm rung chuyển ngành hàng không, buộc hàng trăm máy bay dừng khai thác, gây lo ngại sâu rộng về an toàn.

Giám đốc AOG Technics thừa nhận bán phụ tùng máy bay giả suốt 4 năm

Ngày 1/12, Jose Alejandro Zamora Yrala, 37 tuổi, Giám đốc điều hành AOG Technics (Anh), đã nhận tội tại Tòa án Southwark Crown với các cáo buộc liên quan đến việc bán phụ tùng máy bay giả trong nhiều năm. Vụ việc được Văn phòng Chống gian lận nghiêm trọng của Anh (SFO) xác định diễn ra trong giai đoạn 2019–2023 và gây ảnh hưởng trên phạm vi toàn cầu.

Theo SFO, AOG Technics đã cung cấp cho khách hàng hàng nghìn linh kiện không đạt chuẩn, được quảng cáo và chứng nhận là phụ tùng chính hãng dành cho động cơ CFM56 – loại động cơ phổ biến đang được lắp trên các dòng máy bay như Airbus A320 và Boeing 737. Việc sử dụng các bộ phận không đảm bảo chất lượng trên những máy bay chở khách đặt ra nguy cơ nghiêm trọng đối với an toàn bay.

Sau khi nhận tội, Yrala được tại ngoại có điều kiện và sẽ quay lại tòa vào ngày 23/2 năm sau để chờ tuyên án.

Công ty của Yrala bán các phụ tùng nhỏ cho động cơ phản lực. (Ảnh: Chụp màn hình/Khai Mở)

Hàng trăm máy bay phải ngừng hoạt động, nhiều hãng hàng không lớn bị ảnh hưởng

Cuộc điều tra bắt đầu được mở rộng từ tháng 8/2023, khi các cơ quan quản lý hàng không châu Âu ban hành yêu cầu khẩn đối với các hãng bay và nhà cung cấp về việc kiểm tra các phụ tùng động cơ có dấu hiệu bất thường. Đến tháng 10/2023, quy mô thực sự của vụ việc mới dần lộ rõ.

Hàng loạt hãng hàng không lớn trên thế giới, bao gồm TUI, Virgin Australia và nhiều hãng tại Mỹ, phát hiện trong đội bay của mình có động cơ sử dụng linh kiện nghi ngờ là giả mạo do AOG Technics phân phối. Kết quả là hàng trăm máy bay buộc phải dừng hoạt động để kiểm tra và thay thế linh kiện, kéo theo hàng nghìn chuyến bay bị trì hoãn hoặc hủy bỏ.

Virgin Australia xác nhận đã cho ngừng khai thác hai máy bay từ tháng 9/2023, trong khi Delta Air Lines cho biết một số động cơ của hãng cần được đại tu để đảm bảo an toàn. Dù chưa ghi nhận sự cố tai nạn trực tiếp liên quan, giới chuyên gia cảnh báo rằng các linh kiện sai tiêu chuẩn, dù là nhỏ nhất, cũng có thể dẫn đến thảm họa nếu xảy ra trục trặc trên không trung.

Mạng lưới phân phối phức tạp tạo kẽ hở cho hành vi làm giả

Theo hồ sơ, Yrala là người Venezuela, từng làm DJ nhạc techno trước khi bước vào ngành hàng không năm 2010 với vai trò quản lý tài khoản tại một công ty bảo dưỡng động cơ. Đến năm 2015, ông thành lập AOG Technics trong điều kiện hết sức đơn sơ, làm việc từ một căn nhà thuê giá rẻ và liên tục thay đổi địa điểm văn phòng.

AOG không sản xuất mà đóng vai trò trung gian – một nhà môi giới trong chuỗi cung ứng phụ tùng máy bay. Công ty này mua lại động cơ cũ hoặc các linh kiện nhỏ, sau đó làm giả tài liệu an toàn để bán ra thị trường như các bộ phận mới, đạt tiêu chuẩn. Đáng chú ý, phần lớn các linh kiện được giao dịch là bu lông, đai ốc, vòng đệm, phớt và bộ giảm chấn – những bộ phận không có số sê-ri nên rất khó truy xuất nguồn gốc.

Kẽ hở trong quản lý chuỗi cung ứng toàn cầu

Giám đốc điều hành Multiflight, ông Steve Borrowdale, nhận định rằng việc đưa các linh kiện không rõ nguồn gốc vào chuỗi cung ứng đòi hỏi sự hiểu biết nhất định về quy trình kỹ thuật cũng như hồ sơ pháp lý. “Bạn không thể chỉ tuyển một người tay ngang rồi làm việc này. Rõ ràng phải có trải nghiệm và được đào tạo trong ngành thì mới có thể giả mạo trót lọt ở mức độ như vậy”, ông nói.

Sau đại dịch Covid-19, nhu cầu đi lại và số lượng máy bay quay lại bầu trời tăng mạnh, kéo theo sự khan hiếm phụ tùng và thời gian chờ sửa chữa kéo dài. Bối cảnh này đã tạo ra môi trường thuận lợi cho các hành vi gian lận xâm nhập vào thị trường. Trong khi đó, các nhà sản xuất và hãng hàng không được quản lý nghiêm ngặt, thì mạng lưới trung gian – gồm nhiều nhà môi giới và phân phối nhỏ – lại không chịu sự giám sát tương tự.

Các chuyên gia cho biết, dù những phụ tùng bị làm giả lần này không thuộc nhóm linh kiện có tuổi thọ giới hạn hay chịu áp lực cao nhất của động cơ, nhưng trong ngành hàng không, chỉ một chi tiết sai kích cỡ hoặc không đảm bảo chất lượng cũng có thể gây rủi ro nghiêm trọng cho hàng trăm hành khách trên mỗi chuyến bay.

Theo: Khai Mở