Xuất khẩu cá ngừ Việt Nam sang Mỹ giảm trong tháng 1 năm 2026 do rào cản pháp lý và thuế quan

Tháng 1 năm 2026, xuất khẩu cá ngừ sang Mỹ giảm 6% do Đạo luật MMPA và thuế, dù tổng kim ngạch ngành đạt hơn 75 triệu USD, tăng 13%.

Biến động trái chiều giữa thị trường Mỹ và toàn cầu

Theo số liệu từ Hải quan Việt Nam công bố ngày 05/03/2026, kim ngạch xuất khẩu cá ngừ trong tháng đầu năm đạt hơn 75 triệu USD, tăng 13% so với cùng kỳ năm 2025. Trong khi các thị trường chủ lực như Nhật Bản, EU và Nga ghi nhận mức tăng trưởng ổn định, hoạt động xuất khẩu sang Hoa Kỳ lại có dấu hiệu sụt giảm dù đây vẫn là đối tác tiêu thụ lớn nhất.

Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) cho biết trong tháng 1, Mỹ chiếm 32% tổng kim ngạch với 24 triệu USD. Tuy nhiên, con số này đã giảm 6% so với cùng kỳ năm 2025. Sự sụt giảm này phản ánh những thách thức lớn mà doanh nghiệp Việt Nam đang phải đối mặt khi các quy định nhập khẩu tại quốc gia này có sự thay đổi đáng kể.

Rào cản từ Đạo luật MMPA và chính sách thuế mới

Kể từ ngày 1/1, các doanh nghiệp phải tuân thủ Đạo luật bảo vệ động vật có vú biển (MMPA). Theo đó, sản phẩm từ nghề cá bị “từ chối so sánh tương đương” sẽ bị cấm nhập khẩu. Các sản phẩm trùng nước xuất xứ và mã HTS với hàng bị cấm phải có giấy chứng nhận thủy sản (COA) để chứng minh không thuộc diện cấm khi xuất khẩu vào Hoa Kỳ.

VASEP nhận định yêu cầu về hồ sơ và kiểm tra tăng lên gây thêm chi phí và độ trễ cho các đơn hàng. Bên cạnh đó, chính sách thuế của Mỹ cũng biến động nhanh. Trong tháng 2, Mỹ điều chỉnh cơ chế “thuế đối ứng” theo Section 122 – Trade Act of 1974 với thời hạn 150 ngày sau phán quyết của Tòa án Tối cao. Mức thuế cuối cùng phụ thuộc vào việc phân loại mã HS và từng dòng sản phẩm.

Doanh nghiệp nỗ lực đa dạng hóa thị trường xuất khẩu

Để giảm thiểu rủi ro, doanh nghiệp Việt Nam đã đẩy mạnh đa dạng hóa thị trường. Trong tháng 1, xuất khẩu sang Nhật Bản tăng 95%, Đức tăng 39% và Hà Lan tăng 15%. Một số thị trường mới nổi ghi nhận mức tăng bứt phá như Ai Cập đạt 129% và Chile tăng 133%. Thị trường EU cũng ghi nhận mức tăng 25%, trong khi nhóm CPTPP tăng 53%.

Khu vực Trung Đông tăng 35% nhờ nhu cầu về thực phẩm tiện lợi, dù doanh nghiệp cần lưu ý rủi ro logistics do xung đột quân sự. VASEP dự báo xuất khẩu sang Mỹ vẫn sẽ gặp khó khăn. Khả năng phục hồi phụ thuộc vào việc chuẩn hóa hồ sơ chuỗi cung ứng, rà soát mã HS/HTS và phối hợp chặt chẽ với nhà nhập khẩu để xử lý yêu cầu về chứng nhận COA.

Theo: Báo Dân trí