Xuất khẩu dầu Iran giảm còn 1/7, hàng chục triệu thùng mắc kẹt trên biển

Xuất khẩu dầu thô Iran trong tháng 8 giảm còn khoảng 287.000 thùng/ngày, trong khi hàng chục triệu thùng mắc kẹt ngoài khơi.

Theo dữ liệu theo dõi tàu được Iran International dẫn từ công ty tình báo hàng hóa Kpler, lượng dầu thô Iran xuất khẩu bình quân tháng 8 chỉ khoảng 287.000 thùng/ngày, giảm mạnh so với gần 2 triệu thùng/ngày trước khi xung đột Trung Đông bùng nổ cuối tháng 2.Trung Quốc, khách hàng lớn nhất của Iran, cũng chịu ảnh hưởng. Năm ngoái, nước này mua hơn 80% lượng dầu xuất khẩu của Tehran, nhưng trong tháng 8 chỉ nhận bình quân khoảng 523.000-534.000 thùng/ngày, thấp hơn đáng kể so với mức 1,4 triệu thùng/ngày của năm 2025.

Sự sụt giảm diễn ra sau khi Mỹ tái áp đặt phong tỏa hàng hải đối với các cảng Iran từ ngày 13/7.Trước đó, Mỹ từng triển khai phong tỏa hải quân từ giữa tháng 4, khiến xuất khẩu dầu Iran xuống mức thấp nhất trong ít nhất 6 năm vào tháng 5. Lệnh này được nới lỏng sau thỏa thuận ghi nhớ Mỹ – Iran giữa tháng 6, giúp hoạt động xuất khẩu phục hồi trong thời gian ngắn.

Tuy nhiên, giấy phép miễn trừ 60 ngày hết hạn ngày 21/8, trong khi Washington đã siết trở lại từ giữa tháng 7. Theo Kpler, lượng dầu Iran lưu trữ trên các tàu ngoài khu vực phong tỏa giảm từ khoảng 105 triệu thùng xuống 80 triệu thùng kể từ khi lệnh phong tỏa được tái áp dụng.

Hàng chục triệu thùng dầu Iran chờ người mua

Bloomberg ngày 21/8 cho biết khoảng 40 triệu thùng dầu Iran đang neo gần Singapore, điểm trung chuyển thường được sử dụng trước khi dầu được đưa vào Trung Quốc. Trong số này, chỉ khoảng 10%, tương đương hai chuyến tàu siêu trọng, chưa có người mua.

Một nguồn tin khác cho biết chưa ghi nhận tàu siêu trọng nào chở dầu Iran đi qua eo biển Hormuz kể từ giữa tháng 7. Không chỉ dầu thô, xuất khẩu dầu nhiên liệu của Iran cũng giảm mạnh, từ khoảng 220.000 thùng/ngày đầu năm xuống còn 61.000 thùng/ngày. Hoạt động xuất khẩu khí hóa lỏng gần như đình trệ.Iran từng hưởng lợi trong ngắn hạn từ cuộc khủng hoảng tại Hormuz. Khi Tehran đóng cửa eo biển này cuối tháng 2, giá dầu thế giới tăng mạnh, trong khi Iran vẫn duy trì được một phần hoạt động xuất khẩu giữa lúc các nước vùng Vịnh khác gặp khó khăn.

Tình thế thay đổi khi Mỹ chuyển sang phong tỏa trực tiếp các cảng Iran. Marc Ayoub, chuyên gia chính sách năng lượng, cho rằng dữ liệu hiện nay cho thấy biện pháp phong tỏa đang phát huy tác dụng, nhưng sức ép lớn hơn có thể xuất hiện khi lượng dầu dự trữ trên các tàu cạn kiệt.Nguồn thu từ năng lượng chiếm khoảng 65% tổng kim ngạch xuất khẩu của Iran năm ngoái. Vì vậy, xuất khẩu dầu giảm sâu đang tạo thêm sức ép cho nền kinh tế, trong bối cảnh ngành thép, từng mang về khoảng 5 tỷ USD mỗi năm, cũng chịu tác động nặng nề từ chiến tranh.

Áp lực với Tehran có thể tiếp tục gia tăng sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 19/8 tuyên bố về một “ngày D-Day kinh tế”, đồng thời đe dọa mở rộng cô lập tài chính đối với các nước vẫn giao thương với Iran.Nếu xuất khẩu tiếp tục ở mức hiện nay, Iran có thể chỉ còn đủ lượng dầu dự trữ để cung cấp cho thị trường Trung Quốc trong khoảng 5 tháng.

Ninh Lý (tổng hợp)