Xuất khẩu Việt Nam 2026: Lạc quan đầu năm đối mặt “cơn lốc” thuế quan và địa chính trị

Dù khởi đầu thuận lợi, biến động xuất khẩu 2026 đang đối mặt thách thức lớn từ chính sách thuế của Mỹ và căng thẳng Trung Đông vào ngày 1/3 buộc doanh nghiệp Việt Nam phải nhanh chóng tìm giải pháp thích ứng linh hoạt để duy trì đà tăng trưởng.

Áp lực thuế quan từ chính quyền Trump và nỗi lo đơn hàng

Trong hai tháng đầu năm 2026, hoạt động xuất khẩu của Việt Nam ghi nhận những con số tích cực với kim ngạch đạt gần 76,4 tỷ USD, tăng 18,3% so với cùng kỳ năm trước. Chỉ số PMI ngành sản xuất duy trì ở mức 54,3 điểm, cho thấy sự mở rộng liên tục trong tám tháng qua. Tuy nhiên, sự lạc quan này đang bị phủ bóng bởi các quyết định kinh tế mới từ Washington khi gió ngược bắt đầu nổi lên rình rập triển vọng tương lai.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent thông báo mức thuế nhập khẩu bổ sung 15% sẽ sớm có hiệu lực. Mặc dù con số này thấp hơn mức 20% dự kiến trước đó, giới chuyên gia cảnh báo Nhà Trắng có thể kích hoạt nhiều công cụ pháp lý khác như Điều 301 hoặc 201 để giải quyết thâm hụt thương mại. Điều này khiến các nhà mua hàng quốc tế lo âu, trực tiếp ảnh hưởng đến các ngành thâm dụng lao động như dệt may, gỗ và nông nghiệp.

Căng thẳng Trung Đông và bài toán chi phí logistics

Bên cạnh rào cản thương mại, xung đột tại Vùng Vịnh vào ngày 1/3 đang đẩy chi phí vận tải lên cao kỷ lục. Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia dễ bị tổn thương nhất tại châu Á trước biến động địa chính trị này. Nhiều hãng tàu đã thông báo phụ phí container lên đến 4.000 USD và phải thay đổi lộ trình vòng qua Mũi Hảo Vọng, kéo dài thời gian giao hàng thêm ít nhất 10 ngày khiến hàng cập bến châu Âu có thể mất 50 ngày.

Để ứng phó, các doanh nghiệp được khuyến nghị đàm phán lại thời hạn giao nhận hoặc chuyển sang phương thức vận tải đa phương thức như đường sắt và hàng không qua các trung tâm trung chuyển an toàn. Đồng thời, việc chuẩn bị kỹ các điều khoản bất khả kháng trong hợp đồng và đẩy mạnh chuyển đổi số đang trở thành yêu cầu cấp thiết để phản ứng nhanh hơn với những cú sốc thị trường bất định.

Theo: VnExpress