Xung đột Trung Đông: Thử thách mới cho an ninh hàng hải và ngoại giao

Giới phân tích đang theo dõi sát các biến động tại eo biển Hormuz tối 30/5 sau khi Oman phát hiện vật thể nghi thủy lôi giữa lúc Mỹ-Iran đàm phán.

Xung đột Trung Đông: Nguy cơ tiềm ẩn tại tuyến đường thủy huyết mạch

Theo giới quan sát, việc Oman phát hiện một vật thể nghi là thủy lôi vào tối ngày 30/5 đã đặt thêm một gánh nặng lên tình hình an ninh hàng hải vốn đã mong manh. Trung tâm An ninh Hàng hải Oman đã phát đi thông báo yêu cầu tàu thuyền hết sức thận trọng khi đi qua lãnh hải của họ tại eo biển Hormuz. Sự xuất hiện của vật thể lạ này tại vùng lưu thông ven bờ phía tây buộc các tàu thuyền phải thay đổi lộ trình hoặc tăng cường các biện pháp phòng vệ. Giới chức Oman nhấn mạnh rằng mọi báo cáo kịp thời từ ngư dân và thủy thủ sẽ đóng vai trò then chốt trong việc ngăn ngừa các sự cố đáng tiếc có thể xảy ra.

Các nhà lập pháp Mỹ từ hồi tháng 4 đã nhận được thông tin tình báo cho rằng Iran có thể đã triển khai hàng chục quả thủy lôi tại Hormuz. Những thiết bị này được mô tả là rất tinh vi, có khả năng điều khiển qua GPS và thả trôi tự do, khiến các hệ thống quét thủy lôi thông thường khó lòng nhận diện. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) trước đó cũng không ngần ngại cảnh báo về các “khu vực nguy hiểm” có diện tích gấp nhiều lần các thành phố lớn tại châu Âu. Những thông tin này, dù chưa được kiểm chứng độc lập hoàn toàn, đã tạo ra một rào cản tâm lý cực lớn đối với các hoạt động giao thương quốc tế qua khu vực.

Dù vậy, phía Iran khẳng định họ vẫn đang duy trì trật tự cho các hoạt động di chuyển trên eo biển. Trong vòng 24 giờ tính đến ngày 30/5, lực lượng hải quân IRGC cho biết đã điều phối thành công cho 20 tàu thuyền qua lại. Ngược lại, Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn giữ nguyên yêu cầu về một eo biển Hormuz hoàn toàn tự do, không thu phí và không bị hạn chế hoạt động hàng hải. Những hình ảnh tàu bè neo đậu từ ngày 17/5 tại các cảng của Oman phản ánh rõ nét sự chờ đợi và thận trọng của giới vận tải biển. Cuộc đối đầu về quan điểm giữa Washington và Tehran về quyền kiểm soát eo biển vẫn là một bài toán chưa có lời giải thỏa đáng.

Xung đột Trung Đông: Đối đầu quân sự và bài toán thỏa thuận hạt nhân

Tình hình chiến sự tại biên giới Israel-Lebanon cũng chứng kiến những bước leo thang đáng lo ngại trong ngày 30/5. Israel đã mở rộng các cuộc tấn công sang miền nam Lebanon sau khi phát lệnh sơ tán cho cư dân tại hơn 10 địa điểm. Thủ tướng Benjamin Netanyahu khẳng định quân đội Israel đang tiến sâu hơn vào lãnh thổ Lebanon để thực hiện các mục tiêu an ninh. Một cuộc tấn công bằng thiết bị không người lái của Israel gần Nabatieh đã khiến hai binh sĩ Lebanon bị thương, cho thấy mức độ nguy hiểm đối với cả lực lượng chính quy. Các lệnh cảnh báo sơ tán liên tục được đưa ra, khiến đời sống của hàng ngàn người dân vùng biên giới bị đảo lộn hoàn toàn.

Hezbollah đã đáp trả bằng việc bắn hàng loạt rocket vào các khu vực dân cư và căn cứ quân sự ở phía bắc Israel, bao gồm thành phố Kiryat Shmona. Nhóm này khẳng định các cuộc tấn công là nhằm bảo vệ lãnh thổ và đáp trả các hành động quân sự từ phía Israel. Tại thị trấn Ghandouriyeh, các cuộc đụng độ trực diện đã diễn ra khi Hezbollah tuyên bố phục kích và buộc lực lượng Israel phải rút lui. Những diễn biến quân sự này đang khiến nỗ lực ngoại giao trở nên phức tạp hơn, khi bạo lực liên tục nối dài bạo lực. Giới phân tích cho rằng nếu không có sự kiềm chế từ cả hai phía, một cuộc xung đột toàn diện là điều khó tránh khỏi.

Trên phương diện đàm phán, Mỹ đã gửi đi những thông điệp đầy sức nặng tới Iran về các điều kiện để đạt được thỏa thuận hòa bình. Sau cuộc họp ngày 29/5 tại Phòng Tình huống, Tổng thống Trump vẫn duy trì các “lằn ranh đỏ” về chương trình hạt nhân của Tehran. Washington khẳng định sẵn sàng sử dụng mọi biện pháp, kể cả quân sự, để ngăn chặn Iran phát triển vũ khí hạt nhân. Tại Singapore, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth tái khẳng định năng lực phản ứng của quân đội Mỹ tại khu vực. Phía Iran hiện vẫn giữ thái độ hoài nghi và bác bỏ các thông tin về việc đạt được thỏa thuận cuối cùng, khiến tương lai của khu vực vẫn nằm trong vòng bất định.

Theo: Báo Tuổi Trẻ