Từ cảm hứng trận AlphaGo năm 2016, “Trần Tiến Công AI” theo đuổi nghiên cứu, trải qua 60 lần thử – sai để đưa tên Việt lên tạp chí trí tuệ nhân tạo hàng đầu.
- Việt Nam có thể là quốc gia ban hành Luật trí tuệ nhân tạo sớm nhất khu vực
- Myanmar san phẳng “thánh địa” lừa đảo KK Park
- Bộ Tài chính yêu cầu địa phương hỗ trợ hộ kinh doanh bỏ thuế khoán, chuyển sang kê khai điện tử
Từ cú sốc AlphaGo đến bước ngoặt nghiên cứu AI
Năm 2016, khi kỳ thủ Lee Se-dol bị hệ thống AlphaGo đánh bại, Trần Tiến Công – nghiên cứu sinh tại Hàn Quốc khi đó – đã lặng nhìn màn hình và tự hỏi: “Nếu máy móc vượt con người, mình sẽ làm gì?”.
Sự kiện ấy khiến anh nhận ra ranh giới giữa trí tuệ con người và máy móc đang mờ dần. Từ nền tảng học về hệ đa tác tử và thuật toán cho robot, anh rẽ hướng sang học máy, thị giác máy tính và mô hình ngôn ngữ lớn.
Năm 2021, Trần Tiến Công bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ Khoa học máy tính và trở về Việt Nam, hiện là Trưởng bộ môn Học máy, Khoa Trí tuệ nhân tạo, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông.
Anh thường nhắc lại trận đấu lịch sử như ví dụ điển hình về tốc độ phát triển của AI.
Khi AlphaGo chiến thắng, nhiều phòng nghiên cứu Hàn Quốc chuyển hướng sang trí tuệ nhân tạo. Công cũng dấn sâu vào lĩnh vực này, nghiên cứu đồ thị, học máy và truy vấn dữ liệu trên mạng lớn.
Theo anh, một thập kỷ qua, AI không chỉ vượt con người trong cờ vây mà còn giải được nhiều bài toán khó, thể hiện sức mạnh vượt trội. Việt Nam cũng không nằm ngoài dòng chảy công nghệ. Đến năm 2021, khi anh trở về nước, nhiều nhóm nghiên cứu, tổ chức đã có công trình chuyên sâu và tiếp nhận chuyển giao công nghệ AI.
“60 lần thử – sai” và công trình trên tạp chí AI hàng đầu
Công trình đáng chú ý nhất của “Trần Tiến Công AI” được đăng trên IEEE Transactions on Pattern Analysis and Machine Intelligence – tạp chí hàng đầu thế giới về trí tuệ nhân tạo. Đề tài tập trung tìm kiếm dữ liệu ẩn trong các mạng lớn, giúp máy tính suy luận chính xác hơn trong ngữ cảnh bị thiếu thông tin.
Ví dụ, khi người dùng hỏi chatbot “Bờ hồ ở đâu?”, AI có thể hiểu đúng Hồ Gươm nếu người đó ở Hà Nội hoặc Hồ Xuân Hương nếu ở Đà Lạt. Nghiên cứu của anh giúp máy móc kết hợp thông tin từ nhiều nguồn để đưa ra kết quả chính xác nhất.
Anh chia sẻ, quá trình nghiên cứu kéo dài ba năm, trong đó anh lặp lại quy trình “thử – sai – lặp lại” tới 60 lần. Mỗi lần là một hướng đi mới, một phép thử khác để tìm thuật toán phù hợp. Kết quả không có “đúng tuyệt đối”, mà là thuật toán thích hợp nhất sau hàng chục lần điều chỉnh.
Theo anh, nghiên cứu tổng quát không chỉ nằm trên lý thuyết mà có thể ứng dụng rộng rãi, từ chatbot đến truy vết các nhóm ẩn trên mạng xã hội. Việc kết hợp nền tảng lý thuyết với thực tiễn giúp AI trở nên hữu ích và có giá trị bền vững.
Trong tương lai, anh cho rằng Việt Nam cần tiếp tục đầu tư hạ tầng, làm sạch cơ sở dữ liệu và phát triển công nghệ lõi để không chỉ ứng dụng AI mà còn làm chủ công nghệ này.
Theo: Dân Trí
