Từ cây dược liệu, sâm Báo đang được Thanh Hóa phát triển theo hướng sản xuất hàng hóa, gắn vùng nguyên liệu với chế biến và tiêu thụ. Sự tham gia của doanh nghiệp, hợp tác xã (HTX) và người dân mở ra hướng nâng giá trị sản phẩm, đặt ra yêu cầu kiểm soát chất lượng và xây dựng thị trường.
- Bắt tạm giam thanh niên dùng gậy chặn taxi, đập phá xe ở Cần Thơ
- Lập website giả bán phần mềm nghe lén, hai bị cáo lĩnh án tù
- Cảnh báo mưa rất lớn ở Trung Bộ, miền Bắc chuyển rét
Liên kết sản xuất, tạo nền tảng cho vùng nguyên liệu
Để phát triển sâm Báo thành sản phẩm hàng hóa, việc tổ chức vùng trồng cần được thực hiện đồng bộ, từ giống, kỹ thuật canh tác đến thu hoạch và tiêu thụ. Đây cũng là cơ sở để khắc phục tình trạng sản xuất nhỏ lẻ, thiếu liên kết.
Năm 2018, Thanh Hóa phê duyệt dự án ứng dụng tiến bộ khoa học, công nghệ xây dựng mô hình sản xuất sâm Báo gắn với chuỗi giá trị, giao Công ty Cổ phần Dược liệu Triệu Sơn triển khai. Dự án tập trung xây dựng mô hình sản xuất hạt giống và trồng sâm Báo thương phẩm, tạo tiền đề phát triển vùng nguyên liệu.
Trong chuỗi liên kết, doanh nghiệp đảm nhận vai trò kết nối đầu tư, công nghệ và thị trường; HTX tập hợp các hộ sản xuất, tổ chức thực hiện quy trình và kiểm soát chất lượng. Người dân trực tiếp canh tác theo yêu cầu thống nhất về giống, vật tư đầu vào và thời điểm thu hoạch.
HTX Nông nghiệp Tây Đô tại khu vực Vĩnh Hùng là một mô hình tổ chức sản xuất theo hướng này. Được hình thành năm 2019 trên cơ sở liên kết các hộ dân, HTX hướng đến chủ động nguồn nguyên liệu phục vụ chế biến, từng bước kết nối hoạt động trồng sâm với nhu cầu tiêu thụ.
Để duy trì hiệu quả, các hợp đồng liên kết cần quy định rõ tiêu chuẩn nguyên liệu, sản lượng, giá thu mua, phương thức thanh toán và trách nhiệm của từng bên. Khi người trồng có đầu ra, doanh nghiệp có nguồn nguyên liệu đáp ứng yêu cầu, vùng trồng mới có điều kiện phát triển bền vững.
Đầu tư chế biến, xây dựng thương hiệu cho sâm Báo
Nếu liên kết sản xuất tạo nguồn nguyên liệu thì chế biến là khâu giúp sâm Báo đa dạng hóa sản phẩm, giảm phụ thuộc vào tiêu thụ tươi và kéo dài thời gian bảo quản.
Tại địa phương, một số cơ sở đã đầu tư nhà xưởng, thiết bị để phát triển sản phẩm. Cơ sở sản xuất rượu sâm Báo An Tâm đầu tư nhà xưởng khoảng 1.000 m², sử dụng dây chuyền bán tự động và ký hợp đồng thu mua nguyên liệu với các hộ dân. Sản phẩm được công nhận OCOP 3 sao năm 2019. Trong khi đó, HTX Nông nghiệp Tây Đô phát triển trà sâm Báo Thảo Nga, đầu tư máy sấy điện, máy đóng túi và cải tạo khu vực chế biến. Sản phẩm trà này được công nhận OCOP 3 sao năm 2023.
Từ những sản phẩm bước đầu, việc nâng cấp công đoạn làm sạch, phân loại, sấy và bảo quản nguyên liệu có ý nghĩa quan trọng. Các hướng phát triển như cao chiết xuất, bột sâm, trà và đồ uống cũng cần được nghiên cứu, kiểm chứng về chất lượng và lựa chọn công nghệ phù hợp.
Kim Nhung (tổng hợp)
