Từ cánh đồng đến những chuyến hàng nông sản

Tại Thanh Hóa, Công ty TNHH Chế biến nông sản Hoàng Gia và Công ty CP Đầu tư phát triển Vinagreen đang từng bước đưa lợi thế vùng nguyên liệu dứa, lúa gạo vào chuỗi chế biến và xuất khẩu, mở thêm đầu ra cho nông sản địa phương.

Theo thông tin công bố ngày 11/11/2026, toàn tỉnh có trên 4.000ha dứa nguyên liệu và hơn 220.000ha lúa gieo cấy mỗi năm, tạo nguồn cung quan trọng cho hoạt động chế biến nông sản. Cùng với sự tham gia của doanh nghiệp, nhiều sản phẩm đã có mặt tại các thị trường châu Á và châu Âu, trong đó có những đơn hàng gạo xuất khẩu chính ngạch.

Từ vùng trồng dứa đến nhà máy chế biến, việc tổ chức sản xuất theo chuỗi liên kết đang trở thành hướng đi được doanh nghiệp tại Thanh Hóa chú trọng. Thay vì chỉ thu mua nông sản theo mùa vụ, các đơn vị từng bước kết nối với người trồng, xây dựng nguồn cung ổn định và đầu tư công nghệ để kéo dài thời gian bảo quản sản phẩm.

Tại xã Trung Chính, Công ty TNHH Chế biến nông sản Hoàng Gia đã xây dựng mạng lưới liên kết với người trồng dứa ở Bỉm Sơn, Hà Long, Yên Định và Ngọc Lặc. Nguồn nguyên liệu được tập hợp, lựa chọn và đưa vào quy trình sơ chế, chế biến thành sản phẩm đóng hộp, qua đó tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc vận chuyển và tiêu thụ tại những thị trường xa.

Ông Hoàng Ngọc Hà, Giám đốc Công ty TNHH Chế biến nông sản Hoàng Gia, cho biết doanh nghiệp đã đầu tư nhà máy chế biến dứa tươi đóng hộp với công suất thiết kế 8.000 tấn nguyên liệu mỗi năm. Hoạt động sản xuất gắn với xuất khẩu hiện mang lại những kết quả cụ thể: mỗi năm công ty đưa 250 container dứa thành phẩm sang các thị trường châu Á và châu Âu, đạt doanh thu 100 tỷ đồng, đồng thời tạo việc làm cho 60 lao động.

Những con số này cho thấy vai trò của khâu chế biến trong việc nâng giá trị nông sản. Khi sản phẩm được sơ chế, đóng hộp và bảo quản theo quy trình công nghiệp, quả dứa không còn phụ thuộc hoàn toàn vào thời điểm thu hoạch hay khả năng tiêu thụ quả tươi trong thời gian ngắn.

Từ vùng nguyên liệu đến những đơn hàng gạo xuất khẩu

Không chỉ dứa, cây lúa cũng đang mở ra cơ hội phát triển ngành chế biến nông sản tại Thanh Hóa. Mỗi năm, tỉnh gieo cấy trên 220.000ha lúa, trong đó hơn 150.000ha thuộc vùng sản xuất thâm canh với định hướng nâng cao năng suất và chất lượng.

Hiện toàn tỉnh có 8 doanh nghiệp chế biến lúa gạo đang hoạt động, với tổng công suất trên 274.000 tấn mỗi năm. Một số đơn vị đã có đơn hàng xuất khẩu chính ngạch, từng bước tiếp cận những thị trường đặt ra yêu cầu nghiêm ngặt về chất lượng, an toàn thực phẩm và khả năng truy xuất nguồn gốc.

Trong số đó, Công ty CP Đầu tư phát triển Vinagreen đã đưa nhà máy chế biến lúa gạo công suất 100.000 tấn/năm vào hoạt động tại xã Triệu Sơn. Đây là một trong những doanh nghiệp có hoạt động xuất khẩu gạo đáng chú ý của tỉnh, với các lô hàng gồm 155 tấn gạo ST25 và Đài Thơm 8 xuất sang thị trường châu Âu, cùng 250 tấn gạo chất lượng cao được đưa sang Đức.

Ông Vũ Ngọc Bắc, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Đầu tư phát triển Vinagreen, cho biết để đáp ứng yêu cầu của thị trường quốc tế, doanh nghiệp phải kiểm soát chất lượng xuyên suốt từ khâu lựa chọn giống, tổ chức canh tác đến chế biến và đóng gói. Đây cũng là cơ sở để công ty hoàn thiện các thủ tục xuất nhập khẩu, phát triển vùng nguyên liệu và hướng tới mở rộng thị trường tại Nhật Bản, Đức, Trung Quốc, Indonesia.

Thực tế từ hai ngành hàng dứa và lúa gạo cho thấy, mở rộng diện tích sản xuất mới chỉ là bước đầu trong hành trình nâng cao giá trị nông sản. Điều quan trọng hơn là phải có sự phối hợp giữa người trồng, doanh nghiệp chế biến và đơn vị tiêu thụ, để sản phẩm được sản xuất theo yêu cầu thị trường ngay từ đầu.

Trong mối liên kết ấy, doanh nghiệp không chỉ thực hiện thu mua mà còn tham gia định hướng sản xuất, chuyển giao kỹ thuật, xây dựng vùng nguyên liệu và kiểm soát chất lượng. Người nông dân cũng có thêm cơ hội thay đổi phương thức canh tác, chú trọng tiêu chuẩn sản phẩm và gắn hoạt động sản xuất với nhu cầu của thị trường.

Từ những cánh đồng lúa đến vùng trồng dứa, giá trị nông sản không chỉ nằm ở sản lượng thu hoạch mà còn được quyết định bởi cách tổ chức sản xuất và khả năng chế biến. Khi doanh nghiệp và người nông dân cùng chia sẻ trách nhiệm trong chuỗi giá trị, những lợi thế sẵn có của địa phương sẽ có thêm cơ hội chuyển thành sản phẩm có sức cạnh tranh, mang lại sinh kế ổn định và mở rộng cánh cửa xuất khẩu.

Nguyễn Chiu (tổng hợp)