Bến Nhà Rồng từ thương cảng lịch sử đến ‘đất vàng’ ven sông Sài Gòn

Bến Nhà Rồng, thương cảng lớn nhất Đông Dương và nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh ra đi tìm đường cứu nước, nay chuyển mình thành không gian văn hóa và đô thị xanh ven sông Sài Gòn sau hơn một thế kỷ.

Bến Nhà Rồng – dấu ấn lịch sử của một thương cảng trăm năm

Nằm bên dòng sông Sài Gòn, Bến Nhà Rồng từng là thương cảng sầm uất bậc nhất Đông Dương. Từ năm 1859, người Pháp đã sớm nhận ra vị trí đắc địa của vùng đất này và giao cho hãng Messageries Maritimes xây dựng cảng. Năm 1862, tàu hơi nước đầu tiên cập bến, đánh dấu sự thông thương quốc tế của Sài Gòn với thế giới. Trụ sở cảng mang kiến trúc phương Tây, nhưng được gắn hai con rồng trên mái theo phong cách Á Đông, tạo nên tên gọi “Nhà Rồng” quen thuộc.

Ngày 5/6/1911, tại chính bến cảng này, người thanh niên Nguyễn Tất Thành rời Tổ quốc trên con tàu Amiral La Touche Tréville để tìm đường cứu nước. Sự kiện này đã biến Bến Nhà Rồng thành một di tích thiêng liêng, gắn liền với hành trình cách mạng Việt Nam. Sau năm 1975, nơi đây trở thành Bảo tàng Hồ Chí Minh – chi nhánh TP HCM, đón hàng trăm nghìn lượt khách mỗi năm. Ngày 5/6 cũng được chọn là ngày truyền thống của Cảng Sài Gòn.

Khi đô thị hóa mạnh mẽ, cảng Nhà Rồng – Khánh Hội dần quá tải bởi xe container và hàng hóa. Năm 2009, TP HCM khởi công Cảng Hiệp Phước để thay thế, giải tỏa áp lực giao thông và quy hoạch lại khu đất trung tâm hơn 32 ha ven sông. Năm 2016, toàn bộ hoạt động cảng được di dời, mở ra cơ hội phát triển “đất vàng” với dự án khu phức hợp Nhà Rồng – Khánh Hội, quy mô hơn 11.000 tỷ đồng, gồm 3.000 căn hộ, trung tâm thương mại, văn phòng, trường học và ga tàu khách quốc tế.

Bến Nhà Rồng
Toàn cảnh bến tàu Khánh Hội năm 1930.(Ảnh: VnExpress)

Quy hoạch mới hướng đến không gian xanh và giá trị văn hóa

Theo định hướng mới, khu vực Bến Nhà Rồng sẽ không phát triển nhà ở mà ưu tiên mở rộng không gian văn hóa Hồ Chí Minh, kết hợp công viên và dịch vụ công cộng. Kiến trúc sư Khương Văn Mười cho rằng, việc “tái thiết” không gian này giúp cải thiện chất lượng sống và giữ gìn giá trị lịch sử, đồng thời tạo diện mạo mới cho đô thị Sài Gòn – TP HCM bên bờ sông xanh mát. Nếu được quy hoạch đúng hướng, đây sẽ là biểu tượng của thành phố phát triển bền vững và hài hòa giữa quá khứ – hiện tại – tương lai.

Từ một thương cảng trăm năm, nơi chứng kiến hành trình lịch sử của dân tộc, Bến Nhà Rồng hôm nay đang chuyển mình, trở thành không gian văn hóa và cảnh quan đô thị mới. Giữa nhịp sống sôi động, bến cảng xưa vẫn là điểm hẹn thiêng liêng, nhắc nhớ về hành trình ra đi của Bác và niềm tự hào của người dân thành phố mang tên Người.

Theo: VnExpress