Nhạc AI bùng nổ với hàng chục nghìn ca khúc được tung lên Internet mỗi ngày, gây phấn khích lẫn lo ngại về tình trạng “rác âm nhạc” khi thuật toán lấn át cảm xúc con người.
Sự xuất hiện của các ca khúc do trí tuệ nhân tạo sáng tác đang tạo cơn sốt trên Internet. Walk My Walk, sản phẩm của “nghệ sĩ AI” Breaking Rust, hai tuần liên tiếp dẫn đầu doanh số nhạc số thể loại đồng quê của Billboard và góp mặt trong top Viral 50 của Spotify, dù danh tính người tạo ra vẫn là ẩn số. Một ca khúc khác của nhân vật này, Livin’ on Borrowed Time, cũng nằm trong nhóm dẫn đầu. Những bài nhạc gây tranh cãi như We Say No, No, No to an Asylum Center của JW Broken Veteran từng lan truyền mạnh trước khi biến mất khỏi các nền tảng.
Billboard cho biết trong 6 tuần gần đây, “ít nhất mỗi tuần có một nghệ sĩ AI lọt danh sách nghe nhiều nhất”, và con số còn có thể cao hơn do rất khó phân biệt mức độ can thiệp của AI. Phần lớn các “nghệ sĩ” này hoàn toàn ẩn danh.
Không chỉ Breaking Rust, nhóm Velvet Sundown từng có hàng triệu lượt nghe trên Spotify nhưng sau đó bị cho là “trò lừa bịp nghệ thuật”. Trong khi đó, Masters of Prophecy – do kỹ sư James Baker vận hành – lại công khai danh tính thật và trở thành một trong những kênh phát triển nhanh nhất YouTube với gần 36 triệu người đăng ký.
Nhạc AI chất lượng hơn nhưng kéo theo nguy cơ ‘rác’ nội dung
Theo khảo sát mới nhất của ứng dụng Deezer, mỗi ngày có tới 50.000 bài hát AI được tải lên, chiếm 34% tổng số nhạc mới trên nền tảng. Ed Newton-Rex, nhạc sĩ và nhà hoạt động phản đối AI chiếm dụng bản quyền, cảnh báo rằng nghệ sĩ đang phải cạnh tranh với nguồn “nội dung vô hạn”.
Deezer cho biết 97% người được khảo sát ở 8 quốc gia không thể phân biệt nhạc AI với nhạc con người sáng tác, cho thấy chất lượng đã vượt xa giai đoạn thử nghiệm sơ khai. Tuy nhiên, sự dễ dàng trong sáng tạo cũng kích thích làn sóng sản xuất nội dung ồ ạt. Nhiều công cụ hỗ trợ trọn gói từ ý tưởng, phối nhạc đến phát hành giúp bất kỳ ai cũng có thể đăng tải sản phẩm chỉ với vài thao tác. DistroKid – nền tảng phân phối âm nhạc – thậm chí còn trả tiền bản quyền cho các bản nhạc do AI tạo ra khi phát trên YouTube, Spotify hay TikTok.
Nhạc AI và lo ngại đánh mất cảm xúc thật
Sự bùng nổ này nhanh chóng vấp phải chỉ trích. Leslie Fram, sáng lập FEMco, cho rằng nhạc AI thiếu hoàn toàn chiều sâu cảm xúc, không có trải nghiệm, không thức khuya tìm giai điệu hay đau đáu suy tư như nghệ sĩ thật. Mashable đánh giá một số bài như Walk My Walk “nghe đúng chất đồng quê nhưng vô hồn và nhàm chán”.
Tổ chức Music Fights Fraud Alliance gọi nhạc AI là “mối đe dọa lớn đối với tính toàn vẹn âm nhạc”. Lãnh đạo tổ chức – Michael Lewan – thúc giục các nền tảng mạnh tay loại bỏ nội dung AI nhằm ưu tiên nghệ sĩ thật, đồng thời ngăn việc “kiếm tiền nhanh” từ mô hình tự động.
Nhạc AI nổi lên do thiếu nghệ sĩ bứt phá?
Nhiều chuyên gia cho rằng một phần nguyên nhân khiến công chúng dễ chấp nhận sản phẩm do AI tạo ra là chất lượng âm nhạc hiện tại của nghệ sĩ chưa thật sự hấp dẫn. Trong khi ngành công nghiệp liên tục tìm kiếm nhân tố mới, các hãng thu âm lại chi mạnh cho nghiên cứu AI thay vì đầu tư dài hạn cho tài năng thực thụ.
Chuyên gia Kyle Coroneos nhận định các hãng đang mải mê đón đầu công nghệ, khiến thị trường thiếu vắng những tên tuổi đủ sức tạo dấu ấn. Khi nguồn cung nghệ sĩ thực thụ mờ nhạt, nhạc AI dễ dàng lấp đầy khoảng trống, dù đi kèm không ít hệ lụy.
Theo: VnExpress
