Nhiều triệu phú Anh thừa nhận “xấu hổ vì quá giàu” khi chứng kiến khoảng cách thu nhập ngày càng lớn, từ đó chuyển cảm giác tội lỗi thành hành động vì cộng đồng.
Cảm giác ‘xấu hổ vì quá giàu’ gia tăng trong giới Triệu phú Anh
Julia Davies, nữ triệu phú Anh ngoài 50 tuổi, sở hữu khối tài sản lớn sau khi bán cổ phần trong Osprey – thương hiệu ba lô nổi tiếng toàn cầu. Thay vì hạnh phúc, bà lại rơi vào trạng thái được gọi là Wealth shame – nỗi xấu hổ khi quá giàu. Theo Davies, đây là “cảm xúc đúng đắn” trong bối cảnh chênh lệch giàu nghèo ngày càng rõ rệt.
Davies không đến từ một gia đình giàu có. Lớn lên cùng người cha làm nghề thợ xây tại nam xứ Wales, bà cho rằng tuổi thơ bấp bênh khiến mình khó tận hưởng sự xa hoa. Bà khẳng định: “Tiền giúp ta làm điều người khác không làm được. Nhưng nếu chỉ dùng nó để cổ vũ tiêu dùng hoang phí thì thật đáng hổ thẹn”.
Christine Hargrove, Chủ tịch Hiệp hội Trị liệu Tài chính Mỹ, cho biết ngày càng nhiều người giàu tìm đến trị liệu vì họ cảm thấy bị đánh giá nếu lộ ra sự giàu có. Bà nhận xét: “Nhiều khách hàng che giấu tài sản vì sợ bị xã hội chỉ trích”.
Thống kê tại Anh cho thấy chênh lệch giàu nghèo đã nới rộng 50% trong 8 năm qua. 50 gia đình giàu nhất sở hữu tài sản lớn hơn tổng tài sản của 34 triệu người nghèo nhất. Oxfam đầu năm 2024 cũng cảnh báo tốc độ gia tăng tài sản của giới tỷ phú đang vượt xa phần còn lại. Davies cho rằng “nhìn vào những con số ấy, cảm thấy xấu hổ là phản ứng bình thường”.
Thay đổi trong nhận thức và hành động
Không chỉ Davies, triệu phú Phil White – cựu kỹ sư từng bán công ty tư vấn – cũng trải qua cảm giác tương tự. Ông cho rằng từ thiện truyền thống “chỉ như muối bỏ bể”, không thể xử lý tận gốc vấn đề bất bình đẳng. Vì vậy, ông gia nhập mạng lưới Patriotic Millionaires (Triệu phú yêu nước) để vận động chính phủ tăng thuế người giàu.
Điểm chuyển biến lớn nhất của White đến từ đại dịch Covid-19. Khi nhiều người phải sống trong căn hộ chật hẹp, ông lại tận hưởng cuộc sống yên bình ở nông thôn nhờ thu nhập thụ động. Cảm giác mình được hưởng lợi “một cách bất công” khiến ông bắt đầu suy nghĩ nghiêm túc về trách nhiệm xã hội.
Davies cũng không đứng ngoài hành động. Bà lập quỹ môi trường với mục tiêu phục hồi thiên nhiên – một hướng đi mà theo bà, mang lại sự thỏa mãn bền vững hơn nhiều so với mua sắm xa xỉ.
Lời nhắc về giá trị hạnh phúc bền vững
Theo các chuyên gia, cảm giác tội lỗi không chỉ là áp lực tâm lý mà còn là động lực để giới giàu nhìn lại vai trò của mình trong xã hội. Trong khi tiêu dùng quá mức mang lại niềm vui nhất thời, Davies cho rằng sự an yên lâu dài đến từ việc đóng góp cho cộng đồng. Bà nhấn mạnh: “Tiêu dùng quá mức giống như thức ăn nhanh – không thực sự thỏa mãn”.
Với những người như Davies và White, sự giàu có không còn là đích đến mà trở thành trách nhiệm. Họ coi nỗi xấu hổ vì giàu là lời nhắc nhở cần hành động nhiều hơn để thu hẹp bất công xã hội, thay vì tận hưởng đặc quyền trong im lặng.
Theo: VnExpress
