Cha mẹ giao xe cho con chưa đủ tuổi: Ranh giới mong manh giữa thương con và vi phạm pháp luật

Một người mẹ ở Phú Thọ vừa bị khởi tố vì giao xe máy cho con trai 15 tuổi điều khiển. Đứa trẻ gây tai nạn khiến một người bạn đồng trang lứa tử vong. Vụ việc một lần nữa đặt ra câu hỏi về trách nhiệm pháp lý của cha mẹ khi để con chưa đủ tuổi lái xe.

Một người mẹ ở Phú Thọ vừa bị khởi tố vì giao xe máy cho con trai 15 tuổi điều khiển. Đứa trẻ gây tai nạn khiến một người bạn đồng trang lứa tử vong sau nhiều ngày cấp cứu.

Vụ tai nạn xảy ra trong đêm mưa lớn trên tuyến đường nông thôn. Người bị khởi tố không phải tài xế trực tiếp gây tai nạn mà là người mẹ. Nhiều người phản ứng với tâm lý thương cảm: “Chị ấy đâu có cố ý”, “Ai mà chẳng từng cho con đi xe một vài lần”. Nhưng pháp luật không xử lý ý định mà xử lý hậu quả.

Trong nhận thức của nhiều gia đình, cho con chưa đủ tuổi chạy xe máy là chuyện bình thường. “Nhà gần mà”, “Đường quê vắng có ai đâu”, “Ngày xưa mình cũng đi từ bé” — những câu nói quen thuộc ấy xuất hiện trước không ít vụ tai nạn nghiêm trọng. Tại nhiều vùng nông thôn, trẻ vị thành niên điều khiển xe máy còn được xem là biểu hiện của sự trưởng thành.

Thực tế là hầu hết các em chưa được đào tạo kỹ năng lái xe bài bản, chưa học cách xử lý tình huống và đánh giá rủi ro. Khoa học đã chứng minh bộ não thanh thiếu niên có xu hướng đánh giá thấp nguy hiểm và đánh giá cao khả năng kiểm soát của bản thân. Quy định về độ tuổi điều khiển phương tiện không phải con số ngẫu nhiên mà là kết quả của nhiều năm nghiên cứu về an toàn giao thông, tâm lý học và y học.

Vụ việc ở Phú Thọ không phải trường hợp cá biệt. Những năm gần đây đã có nhiều vụ tai nạn nghiêm trọng liên quan đến người chưa đủ tuổi lái xe, và không ít cha mẹ phải đối diện với trách nhiệm hình sự. Cứ sau mỗi vụ việc, xã hội tiếc nuối, cơ quan chức năng tuyên truyền, cảnh sát giao thông tăng cường kiểm tra — rồi câu chuyện tương tự lại lặp lại ở nơi khác.

Gốc rễ của vấn đề nằm ở nhận thức. Giữa “biết chạy xe” và “đủ điều kiện tham gia giao thông an toàn” là một khoảng cách rất lớn. Trách nhiệm của cha mẹ không phải đặt niềm tin tuyệt đối vào khả năng của con, mà là nhận thức đúng những giới hạn mà con chưa thể tự vượt qua. Đôi khi tình yêu thương không nằm ở việc trao cho con chiếc chìa khóa xe sớm nhất, mà nằm ở việc bảo vệ con khỏi những rủi ro mà chính các em chưa đủ trải nghiệm để nhận thức hết.

Nguyễn Chiu (tổng hợp)