Chè hoa vàng Nhôn Mai mang lại thu nhập tiền triệu mỗi ngày, mở ra sinh kế bền vững cho người dân vùng biên Nghệ An.
- Kỳ tích cõng điện lên cổng trời Sáng Nhè
- Việt Nam: Hàng nghìn người vi phạm giao thông ngày mùng 1 Tết Bính Ngọ
- Iran: Washington gia tăng áp lực quân sự giữa nỗ lực ngoại giao
Trong làn sương dày đặc phủ kín những đỉnh núi ở bản Na Lợt, xã Nhôn Mai, huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An, từng nhóm người dân lại lặng lẽ men theo lối mòn vào rừng hái chè hoa vàng. Từ một loài cây từng bị xem nhẹ, chè hoa vàng nay trở thành nguồn thu quan trọng, góp phần cải thiện đời sống của nhiều hộ dân vùng cao.
Chè hoa vàng Nhôn Mai mang lại thu nhập tiền triệu
Những ngày cuối năm, khi sương sớm còn phủ kín vùng biên Nhôn Mai, người dân mang theo giỏ, dao nhỏ và bao tải vào rừng thu hái chè hoa vàng. Loài cây mọc tự nhiên dưới tán rừng già này được đánh giá cao nhờ giá trị dược liệu, tạo ra nguồn thu đáng kể cho nhiều gia đình.
Ông Xeo Văn Tình, người gắn bó nhiều năm với rừng chè hoa vàng ở bản Na Lợt, cho biết trước đây cây mọc rất nhiều, có cây cao 5–7m, đường kính gốc tới nửa mét. Tuy nhiên, do chưa nhận thức được giá trị, bà con từng chặt làm củi hoặc làm cọc rào. Dù bị khai thác mạnh, cây vẫn tái sinh nhờ sức sống bền bỉ.
Khoảng hơn 10 năm trở lại đây, khi thông tin về công dụng dược liệu của chè hoa vàng lan rộng, thương lái tìm đến tận bản thu mua hoa và búp với giá cao. Người dân bắt đầu thay đổi cách nhìn, coi đây là “vàng xanh” của núi rừng.
Thời gian đầu, việc thu hái diễn ra tự phát, thậm chí bẻ cành, hái kiệt khiến nhiều cây suy yếu. Sau đó, chính quyền địa phương vận động khoanh nuôi, bảo vệ và thu hái có chọn lọc. Người dân thống nhất không đào gốc, không bẻ cành, không hái hết hoa, để lại một phần cho cây kết hạt tái sinh.
Hiện nay, rừng chè hoa vàng trên núi Na Lợt đã phục hồi rõ rệt. Dưới tán cây cổ thụ là lớp cây con mọc dày, tạo nên hệ sinh thái ổn định. Cuối năm là thời điểm vào vụ thu hoạch, người dân rủ nhau lên rừng hái hoa.
Những cây thấp có thể đứng dưới tán để hái, trong khi cây cao buộc phải trèo lên cành. Hoa được lựa chọn kỹ, ưu tiên bông còn nguyên vẹn để đảm bảo chất lượng. Do cây phân bố rải rác, công việc đòi hỏi sự kiên nhẫn và cẩn trọng.
Theo người dân địa phương, hoa chè được thương lái thu mua ngay tại bản với giá khoảng 250.000 đồng/kg. Ngày thuận lợi, mỗi người có thể hái 4–5kg, thu về hơn một triệu đồng. Dù những ngày mưa lạnh sản lượng giảm, đây vẫn là nguồn thu bổ sung đáng kể, đặc biệt vào dịp cuối năm. Mỗi mùa hoa, nhiều hộ có thêm 5–10 triệu đồng.
Chè hoa vàng Nhôn Mai và hướng bảo tồn rừng
Không chỉ dừng lại ở khai thác tự nhiên, nhiều hộ dân đã đưa chè hoa vàng về trồng tại vườn nhà. Mô hình này giúp giảm áp lực lên rừng tự nhiên và tạo nguồn thu ổn định hơn.
Ông Xeo Văn Tình là một trong những người tiên phong. Từ vài cây giống ban đầu, ông đã phát triển lên khoảng 3.000 cây, trong đó 500 cây cho thu hoạch thường xuyên. Theo ông, chè hoa vàng phù hợp với thổ nhưỡng và khí hậu Na Lợt, ít sâu bệnh, không cần chăm sóc phức tạp. Sau mùa hoa, ông giữ lại một số bông trên cao để cây kết hạt, ươm giống mở rộng diện tích. Vụ vừa qua, gia đình ông thu khoảng 7 triệu đồng.
Hiện bản Na Lợt có hơn 3ha chè hoa vàng mọc tự nhiên và khoảng 15ha được nhân rộng. Mỗi gốc chè được coi như tài sản chung, người dân cùng bảo vệ.
Mở hướng sinh kế bền vững cho vùng biên
Theo ông Lữ Ngọc Tinh, Phó Chủ tịch UBND xã Nhôn Mai, thời gian qua người dân các bản như Mai Sơn, Na Lợt thường xuyên vào rừng thu hái chè hoa vàng bán cho các tổ chức và thương lái. Tuy nhiên, hoạt động này trước đây còn mang tính tự phát, giá cả bấp bênh, sản lượng khó kiểm soát.
Những năm gần đây, chính quyền phối hợp với Hội Phụ nữ, Hội Nông dân tổ chức thu mua tập trung nhằm ổn định đầu ra, đồng thời quản lý khai thác theo hướng bền vững, hạn chế ảnh hưởng tới rừng phòng hộ.
Từ một loài cây từng bị chặt bỏ, chè hoa vàng ở Nhôn Mai nay vừa góp phần giữ rừng, vừa tạo sinh kế cho người dân vùng biên. Câu chuyện cho thấy khi tài nguyên bản địa được khai thác hợp lý và có sự đồng hành của chính quyền, một hướng phát triển bền vững có thể hình thành ngay giữa đại ngàn
Theo: Báo Tiền Phong
