Ám ảnh của hàng vạn thủy thủ mắc kẹt tại eo biển Hormuz

Hàng vạn thủy thủ mắc kẹt tại Hormuz đối mặt hiểm nguy tên lửa và cạn kiệt nhu yếu phẩm do xung đột quân sự tại Vùng Vịnh đang ngày càng gia tăng.

Hiểm họa thường trực từ các cuộc tấn công

Cuộc xung đột leo thang giữa Mỹ, Israel và Iran trong những ngày gần đây đã biến eo biển Hormuz, tuyến đường hàng hải huyết mạch của thế giới, trở thành một “điểm nghẽn” đầy rẫy nguy hiểm. Đối với hàng nghìn thủy thủ trên các tàu chở dầu và tàu hàng tại Vịnh Ba Tư, sự hiện diện của máy bay không người lái, tên lửa hành trình và tiêm kích đã trở thành một phần của cuộc sống thường nhật. Iran đã tuyên bố sẽ nhắm bắn vào bất kỳ phương tiện nào cố gắng vượt qua eo biển này để đáp trả các hành động quân sự từ phía đối thủ.

Ước tính có khoảng 3.000 con tàu đang bị ảnh hưởng hoặc mắc kẹt trong khu vực, tạo nên một tâm lý lo âu bao trùm. Các thủy thủ như Amir, người Pakistan, mô tả việc phải tận mắt chứng kiến tên lửa hành trình bay ở độ cao thấp và nghe tiếng gầm rú của tiêm kích ngay trên đầu. Nỗi sợ hãi lớn nhất của họ không chỉ là bị nhắm mục tiêu trực tiếp, mà còn là kịch bản các mảnh vỡ từ tên lửa bị đánh chặn rơi xuống tàu, gây ra thảm họa cháy nổ.

Dù rất khó để thống kê chính xác, Hiệp hội Sĩ quan Hàng hải Thương mại Bangladesh cho rằng có khoảng 20.000 người đang trong tình cảnh này. Những thủy thủ như Hein từ Myanmar cho biết họ phải chứng kiến các cuộc giao tranh diễn ra gần như mỗi ngày. Do trên tàu không được thiết kế các hầm trú ẩn chuyên dụng cho tình huống chiến tranh, thủy thủ đoàn chỉ có thể chạy vào bên trong cabin và cầu nguyện mỗi khi tiếng súng vang lên.

Lượng tàu ở khu vực eo biển Hormuz giảm do xung độ. (Ảnh: Chụp màn hình báo Dân trí).

Những thiệt hại đau thương và rủi ro an toàn

Tình hình an ninh tại các cảng biển cũng không hề khả quan hơn so với ngoài khơi xa. Nhiều tàu đã bị pháo kích ngay khi đang neo đậu, phá tan lầm tưởng rằng bến cảng là nơi trú ẩn an toàn. Hồ sơ ghi nhận ít nhất 7 con tàu đã bị hư hại kể từ khi xung đột bùng phát, trong đó có những vụ việc gây thương vong nghiêm trọng về người.

Cụ thể, vào ngày 1/3, một vụ tấn công vào tàu chở dầu Skylark đăng ký tại Palau đã khiến một thủy thủ thiệt mạng. Vụ tấn công này gây ra hỏa hoạn tại phòng máy, buộc toàn bộ thủy thủ đoàn phải sơ tán trong tình trạng hoảng loạn. Theo các chuyên gia hàng hải, những người sống sót sau các sự cố như vậy thường phải chịu đựng những sang chấn tâm lý kéo dài.

Các thuyền trưởng dày dạn kinh nghiệm cho rằng việc ở trong cảng hay ngoài biển hiện nay không có nhiều khác biệt về mức độ rủi ro nếu họ đã bị đưa vào tầm ngắm. Tuy nhiên, trong điều kiện thời tiết xấu, các tàu lớn có xu hướng chọn vùng biển mở để dễ dàng cơ động, tránh nguy cơ mắc cạn hoặc va chạm tại các vùng nước hẹp hoặc bến cảng khi bị tấn công.

Khó khăn trong liên lạc và vận hành kỹ thuật

Bên cạnh mối đe dọa quân sự, tình trạng gián đoạn thông tin liên lạc đang đẩy gia đình các thủy thủ vào trạng thái kiệt quệ về tinh thần. Kết nối Internet và điện thoại thường xuyên bị nhiễu hoặc mất hoàn toàn, khiến việc cập nhật tình hình trở nên vô cùng khó khăn. Ông Ali Abbas, một người cha có con đang mắc kẹt, đã mất liên lạc hoàn toàn với con trai mình sau khi cảng biển nơi tàu neo đậu bị tấn công dữ dội vào tối ngày 10/3.

Một rủi ro kỹ thuật đáng ngại khác là tình trạng gián đoạn hệ thống định vị vệ tinh (GPS) đang diễn ra trên diện rộng. Thuyền trưởng Seo-jun cho biết tình trạng nhiễu GPS đã trở nên tồi tệ hơn rất nhiều trong những ngày gần đây. Việc điều hướng tàu vào các cảng lớn như Dubai mà không có GPS được mô tả là vô cùng nguy hiểm, giống như “người mù đang mò mẫm tìm tay nắm cửa” trong bóng tối.

Sự thiếu hụt các công cụ định vị chính xác không chỉ làm tăng nguy cơ va chạm hàng hải mà còn khiến thủy thủ đoàn kiệt sức vì phải duy trì cảnh giác cao độ liên tục. Trong bối cảnh căng thẳng, mỗi sai sót nhỏ trong vận hành kỹ thuật đều có thể dẫn đến những hậu quả khôn lường cho cả tàu và hàng hóa.

Cuộc chiến sinh tồn và áp lực tâm lý nặng nề

Nguồn nhu yếu phẩm cạn kiệt đang trở thành nỗi lo cấp thiết bên cạnh vấn đề an toàn tính mạng. Nhiều tàu đã không được tiếp tế trong hơn hai tháng, buộc họ phải áp dụng chế độ khẩu phần ăn nghiêm ngặt. Tại tàu của Hein, các bữa ăn buffet thị soạn trước đây đã được thay thế bằng một bữa ăn duy nhất mỗi ngày với lượng thịt và rau vô cùng hạn chế.

Vấn đề nước ngọt cũng trở nên nan giải khi hệ thống khử muối trên tàu chỉ hoạt động hiệu quả khi tàu di chuyển. Tình trạng thiếu nhiên liệu và thực phẩm khiến cuộc sống của các thủy thủ trở nên vô cùng khổ sở. Để giải tỏa căng thẳng, họ chỉ còn cách cố gắng giữ cho bản thân bận rộn với các cuộc diễn tập an toàn và công việc bảo trì hàng ngày.

Tương lai của những người lao động này vẫn rất mờ mịt khi nhiều công ty vận tải giữ hộ chiếu, khiến họ không thể rời tàu ngay cả khi đã cập cảng. Những người có ý định bỏ tàu vì quá sợ hãi còn phải đối mặt với nguy cơ bị đưa vào “danh sách đen” của ngành hàng hải. Điều này đặt ra một vấn đề đạo đức lớn khi các thủy thủ vô tội đang phải đánh đổi tính mạng và sức khỏe tâm thần cho những tính toán lợi nhuận và xung đột địa chính trị,.

Theo: Báo Dân trí