Nữ nhà nghiên cứu AI đi lên từ những giờ học miệt mài

Từng mất 3 giờ giải bài toán mà bạn học chỉ cần 3 phút, Luo Fuli không bỏ cuộc và nay trở thành nhà nghiên cứu AI được Xiaomi trọng dụng tại Trung Quốc.

Giữa tháng 10, Xiaomi thông báo thăng chức Luo Fuli lên cấp bậc cao nhất của tập đoàn. Quyết định được đưa ra sau 10 tháng cô đảm nhiệm vị trí đứng đầu bộ phận mô hình ngôn ngữ lớn (LLM), đánh dấu bước tiến đáng chú ý trong sự nghiệp của nữ nhà nghiên cứu 31 tuổi.

Trước khi gia nhập Xiaomi, Luo từng tham gia phát triển DeepSeek-V2, mô hình trí tuệ nhân tạo gây chú ý trong giới công nghệ. Cuối năm 2024, nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành Xiaomi Lei Jun công khai muốn tuyển dụng cô với mức lương 10 triệu nhân dân tệ mỗi năm, tương đương hơn 38 tỷ đồng.

Lei Jun phát biểu tại một sự kiện công nghệ, từng đề nghị tuyển dụng Luo Fuli (Ảnh minh họa: HPM).

Ít ai nghĩ rằng người phụ nữ được săn đón ấy từng có khởi đầu không thuận lợi. Luo sinh ra tại TP Nghi Tân, tỉnh Tứ Xuyên, trong một gia đình nông thôn. Cha làm thợ điện, mẹ là giáo viên, còn em gái theo nghề y.

Gia đình không khá giả nhưng cha mẹ luôn tạo điều kiện để các con đọc sách và học tập. Khi còn học tại Trường Trung học số 1 Nghi Tân, Luo được giáo viên đánh giá cao ở sự chăm chỉ và khả năng lập kế hoạch, dù chưa phải học sinh thông minh nổi bật nhất.

Bước vào ngành khoa học máy tính tại Đại học Sư phạm Bắc Kinh, cô nhận ra mình thiếu kiến thức nền tảng so với nhiều bạn học. Có những bài toán người khác giải trong vài phút, cô phải dành hàng giờ mới tìm được lời giải.

Luo không để sự chênh lệch ban đầu trở thành rào cản. Chưa đầy 2 năm, cô vươn lên nhóm sinh viên đứng đầu lớp và được tuyển thẳng vào chương trình thạc sĩ tại Đại học Bắc Kinh.

Năm 2019, khi còn học cao học, cô có tên trong danh sách tác giả của 8 công trình nghiên cứu trình bày tại hội nghị thường niên của Hiệp hội Ngôn ngữ học Tính toán (ACL). Sau đó, Luo lần lượt làm việc tại Học viện Damo của Alibaba và High-Flyer Quant, quỹ đầu cơ định lượng sở hữu DeepSeek.

Với vai trò chuyên gia học sâu, cô được cho là đã đóng góp quan trọng vào quá trình phát triển DeepSeek-V2. Những kinh nghiệm tích lũy trong nghiên cứu và phát triển AI giúp Luo được Xiaomi tuyển dụng, giao phụ trách bộ phận mô hình ngôn ngữ lớn.

Dù được truyền thông gọi là “thiên tài AI”, Luo không muốn gắn mình với danh xưng đó. Cô từng từ chối nhiều lời mời phỏng vấn và chia sẻ: “Tôi mong dư luận hãy cho tôi một môi trường yên tĩnh để tập trung làm việc. Tôi không phải thiên tài, chỉ hy vọng có thể âm thầm làm những việc khó khăn nhưng đúng đắn”.

Với Luo, sự nghiệp không dừng lại ở một chức danh hay thành tích. Cô muốn tiếp tục hoàn thiện bản thân, đồng thời xây dựng cuộc sống gia đình hạnh phúc và giữ sự cân bằng giữa công việc với đời sống riêng.

Cô từng tự ví mình như một con ốc sên: “Tôi giống như một con ốc sên, không theo đuổi bước đi nhanh nhất, nhưng mỗi bước đi của tôi đều rõ ràng”. Hành trình của Luo cho thấy xuất phát điểm không quyết định tất cả; sự bền bỉ và tinh thần học hỏi có thể mở ra những con đường mới.

Phạm Mai (tổng hơp)