Những hạt muối tinh khôi; kết tinh trên bãi đá cổ ở Quảng Ngãi đang trở thành món hàng xa xỉ được săn đón nhờ phương pháp sản xuất từ nghìn năm.
Muối trên đá và bí mật của những tinh thể pha lê
Bà Bùi Thị Vân, cư dân làng Gò Cỏ, là một trong ba người hiếm hoi tại địa phương vẫn miệt mài duy trì cách làm muối độc đáo trên bãi đá ven biển. Từ ký ức của cha ông, bà Vân tiếp nối kỹ nghệ phơi nước mặn trong những hốc đá tự nhiên có niên đại hàng nghìn năm. Phương pháp này hoàn toàn khác biệt với nghề làm muối trên ruộng đất thường thấy, tạo ra những sản phẩm có hình dáng và chất lượng đặc thù.
Quy trình bắt đầu khi sóng biển tự nhiên tràn vào các hồ trũng trên bãi đá bằng phẳng, để lại lượng nước biển dồi dào dưới ánh nắng gay gắt Nước biển dần đậm đặc theo thời gian rồi được dẫn vào các ô ruộng đá được be bờ tỉ mỉ bằng đất sét và cát. Sau vài ngày phơi mình dưới nắng gió miền Trung, những “hoa muối” lấp lánh bắt đầu hình thành, kết tảng ngay trên bề mặt đá cứng.
Sự kết tinh này tạo ra loại muối có độ tinh khiết cao, trắng sáng lấp lánh như những khối pha lê nhỏ. Khi thu hoạch, muối vỡ ra thành từng mảnh nhỏ và được phơi khô kỹ lưỡng dưới nắng để đảm bảo hạt muối tách rời hoàn toàn. Đây không chỉ là một sản phẩm nông nghiệp đơn thuần mà còn là kết quả của sự tương tác hài hòa giữa con người và thiên nhiên khắc nghiệt.
Nghề xưa hồi sinh giữa cơn sốt thị trường tiêu dùng
Điểm gây kinh ngạc nhất đối với nhiều người chính là mức giá của loại muối này khi lên đến 100.000 đồng mỗi kg. So với mức giá rẻ mạt của muối thông thường, giá trị của muối trên đá cao gấp 100 lần nhưng vẫn không đủ hàng để cung cấp cho thị trường. Người tiêu dùng ưa chuộng loại muối này vì vị mặn không gắt và khả năng nâng tầm hương vị cho các loại mắm truyền thống.
Sản lượng muối hiện nay tại làng Gò Cỏ cực kỳ thấp do chỉ còn vài người bám trụ với nghề và diện tích trảng muối có hạn. Cứ khoảng 3 ngày, một người làm muối kỳ cựu cũng chỉ có thể thu hoạch được chừng 7 đến 8 kg sản phẩm. Sự khan hiếm này càng làm tăng thêm sức hút đối với những người tìm kiếm sản phẩm sạch và có giá trị lịch sử lâu đời.
Trước thực tế này, giới chức địa phương tại Sa Huỳnh đang phối hợp cùng các nhà khảo cổ để nghiên cứu và phục hồi nghề muối cổ. Kế hoạch tích hợp việc sản xuất muối trên đá vào các tour du lịch khám phá văn hóa Sa Huỳnh đang được kỳ vọng sẽ tạo ra bước đột phá mới. Đây được xem là hướng đi tiềm năng để vừa bảo tồn di sản 2.000 năm, vừa nâng cao thu nhập cho cộng đồng cư dân làng Gò Cỏ.
Theo: Báo Dân trí
