Giới phân tích nhận định dự thảo thỏa thuận Mỹ – Iran sắp tới là bước đi tạm thời quan trọng nhưng vẫn chưa giải quyết được tận gốc vấn đề hạt nhân.
- Thất thoát ngân sách: Bài học từ sai phạm tại hai bệnh viện lớn
- Mỹ khẳng định không leo thang quân sự, để ngỏ tương lai mới cho quan hệ Mỹ – Cuba
- Nga triển khai vũ khí hạt nhân sang Belarus tập trận
Những chuyển động ngoại giao then chốt từ các nước trung gian
Theo giới quan sát, các hoạt động ngoại giao tại Tehran ngày 22/5/2026 đang tạo ra một kỳ vọng lớn về việc chấm dứt xung đột giữa Mỹ và Iran. Sự xuất hiện của Tướng Asim Munir, một nhân vật có tầm ảnh hưởng lớn tại Pakistan, cho thấy vai trò trung gian của Islamabad đang ở mức cao nhất. Pakistan cùng với Qatar đang nỗ lực điều phối để hai bên có thể đạt được một tiếng nói chung trong bản dự thảo thỏa thuận 9 điều khoản đầy tham vọng.
Một số nhà quan sát cho rằng việc Qatar gửi nhóm đàm phán đến Tehran cùng thời điểm với phái đoàn Pakistan là một sự phối hợp có tính toán của phía Mỹ. Những nỗ lực này nhằm thu hẹp khoảng cách giữa yêu cầu dỡ bỏ trừng phạt của Iran và mong muốn ngừng bắn của Washington. Hiện tại, văn bản dự thảo vẫn đang được đặt trên bàn làm việc của các nhà lãnh đạo tối cao tại cả hai nước để chờ đợi những sự phê chuẩn cuối cùng trước khi chính thức công bố.
Tại Washington, thông điệp từ Tổng thống Donald Trump cho thấy Mỹ đang tìm kiếm một kết quả mang tính bền vững hơn là một giải pháp ngắn hạn. Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận tầm quan trọng của việc tiết kiệm mạng sống và nguồn lực thông qua các nỗ lực ngoại giao hiện tại. Iran cũng đã có những tín hiệu phản hồi ban đầu khi xác nhận đang xem xét các quan điểm của Mỹ, đồng thời tiếp tục duy trì các yêu cầu về việc giải phóng tài sản bị đóng băng ở nước ngoài.
Khả năng thực thi thỏa thuận trước áp lực từ các quan điểm cứng rắn
Bản dự thảo 9 điều khoản được tiết lộ tập trung vào việc ngăn chặn xung đột quân sự trực tiếp và khôi phục tự do hàng hải tại các vùng nước chiến lược. Các cam kết ngừng bắn toàn diện và chấm dứt chiến tranh truyền thông được coi là những bước đi cần thiết để xây dựng lại lòng tin giữa hai bên. Tuy nhiên, việc thiếu vắng các điều khoản về hạt nhân và tên lửa đạn đạo trong bản dự thảo này khiến nhiều chuyên gia lo ngại về tính triệt để của nó.
Theo giới phân tích, việc dỡ bỏ dần các lệnh trừng phạt của Mỹ là một đòn bẩy quan trọng nhưng cũng đầy rủi ro nếu Iran không tuân thủ các cam kết. Phía Iran thông qua Trưởng phái đoàn đàm phán Mohammad Bagher Ghalibaf cũng đã đưa ra những cảnh báo về sự đáp trả nếu xung đột tái diễn. Điều này cho thấy sự mong manh của tiến trình hòa bình hiện nay, nơi mà mỗi bước đi đều cần sự giám sát chặt chẽ từ một cơ chế chung để tránh các hiểu lầm không đáng có.
Dự thảo này dường như chỉ là một thỏa thuận tạm thời nhằm mở đường cho các cuộc đàm phán sâu rộng hơn về sau. Những vấn đề về làm giàu uranium hay các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực vẫn là những “lằn ranh đỏ” mà cả hai bên chưa thể vượt qua ở giai đoạn này. Dù vậy, việc đạt được một tiếng nói chung về lệnh ngừng bắn vẫn được coi là thành công lớn của các quốc gia trung gian trong việc hạ nhiệt một trong những điểm nóng nhất thế giới.
Theo: Báo Dân trí
