Bộ Công an đề xuất bỏ Cơ quan điều tra của Viện kiểm sát nhân dân Tối cao trong dự thảo Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự sửa đổi, chuyển toàn bộ thẩm quyền điều tra tội phạm tư pháp sang Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an và Bộ Quốc phòng.
- Hải Phòng và 4 tỉnh thành chi tiền cho người dân sinh đủ hai con
- Nhiều người sợ cà phê gây loãng xương nhưng bằng chứng chưa rõ ràng
- Dùng tivi để dễ ngủ nhưng thực ra đang làm hại giấc ngủ sâu
Dự thảo luật dự kiến được trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến tại phiên họp thứ 4, trước khi Quốc hội xem xét thông qua tại kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI. Theo cơ quan soạn thảo, việc Viện kiểm sát vừa thực hiện quyền công tố vừa tiến hành điều tra sẽ khó bảo đảm tính khách quan trong tố tụng hình sự, trong khi hai cơ quan này cần giữ quan hệ chế ước, kiểm soát lẫn nhau.
Dự thảo Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự sửa đổi gồm 8 chương, 53 điều, giảm 20 điều so với luật hiện hành. Một chương bị bỏ, 13 điều bị loại, 6 điều được gộp thành 2, 9 điều giữ nguyên, 2 điều được bổ sung và 42 điều được sửa đổi, bổ sung.
Dự thảo bỏ Điều 7 của luật hiện hành, theo đó không còn quy định Cơ quan điều tra của Viện kiểm sát nhân dân Tối cao trong hệ thống cơ quan điều tra. Theo Bộ Công an, một cơ quan vừa công tố vừa điều tra khó tránh xung đột vai trò, trong khi mối quan hệ chế ước giữa Cơ quan điều tra và Viện kiểm sát cần được giữ vững.
Dự thảo cũng bỏ Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an cấp huyện, đồng thời giao Bộ trưởng Bộ Công an quy định tổ chức bộ máy các cơ quan điều tra trong Công an nhân dân. Bộ trưởng Bộ Quốc phòng được giao thẩm quyền tương tự đối với các cơ quan điều tra trong Quân đội nhân dân, để việc sắp xếp bộ máy có thể linh hoạt hơn.
Thẩm quyền điều tra tội phạm xâm phạm hoạt động tư pháp và tội phạm về tham nhũng, chức vụ trong hoạt động tư pháp được chuyển sang Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an. Nhóm tội danh này áp dụng khi người phạm tội là cán bộ, công chức thuộc Cơ quan điều tra, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân, cơ quan thi hành án hoặc người có thẩm quyền tiến hành hoạt động tư pháp.
Dự thảo bổ sung quy định cho phép Bộ trưởng Bộ Công an phân công điều tra những vụ án không thuộc thẩm quyền thông thường nhưng có ảnh hưởng đến an ninh quốc gia hoặc cần bảo đảm tính khách quan. Luật hiện hành chưa quy định rõ trường hợp này, khiến việc phân cấp, phân quyền còn thiếu căn cứ.
Một thay đổi tương tự diễn ra trong Quân đội nhân dân. Cơ quan An ninh điều tra Bộ Quốc phòng được bổ sung thẩm quyền điều tra tội phạm xâm phạm hoạt động tư pháp, tham nhũng và chức vụ, sau khi Cơ quan điều tra Viện kiểm sát quân sự Trung ương bị bỏ.
Dự thảo còn bổ sung nhiệm vụ, quyền hạn cho điều tra viên trung cấp, cao cấp giữ chức trưởng hoặc phó trưởng công an cấp xã, khi được Thủ trưởng Cơ quan điều tra Công an cấp tỉnh ủy quyền. Quy định này nhằm bảo đảm công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm trong mô hình tổ chức mới của lực lượng Công an nhân dân.
Dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự sửa đổi dự kiến được trình Quốc hội cho ý kiến và thông qua tại kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI. Một hệ thống điều tra từng tồn tại song song với chức năng công tố sẽ khép lại, nhường chỗ cho cách phân định quyền lực rành mạch hơn giữa các cơ quan tố tụng.
Đức Vinh (tổng hợp)
