RIYADH – Các cuộc tấn công của lực lượng Houthi trên biển Đỏ đã buộc Arab Saudi chuyển toàn bộ tuyến xuất khẩu dầu sang kênh đào Suez, đẩy chi phí vận chuyển tăng gấp đôi và hành trình kéo dài thêm gần một tháng.
- Bắt đối tượng truy nã về tội cướp giật tài sản tại Hải Phòng
- Vụ điểm thi Tuyên Quang: Thủ tướng đánh giá đặc biệt nghiêm trọng
- Gác chắn đã hạ, đèn báo đã bật, tài xế Nghệ An vẫn cố vượt qua
Sau khi chiến sự Trung Đông bùng phát vào cuối tháng 2, Arab Saudi đã chuyển phần lớn lượng dầu xuất khẩu từ vịnh Ba Tư sang tuyến biển Đỏ để né eo biển Hormuz. Tuy nhiên, lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn liên tiếp tấn công tàu thuyền trên biển Đỏ trong tuần này, khiến tuyến thay thế đó cũng không còn đảm bảo an toàn.
Khi cả hai tuyến xuất khẩu chủ chốt là eo biển Hormuz và Bab el-Mandeb đều bị gián đoạn, Riyadh không còn lựa chọn nào khác ngoài việc chuyển dầu qua kênh đào Suez của Ai Cập. Đây là tuyến mà Arab Saudi từng sử dụng để xuất khẩu một phần dầu thô, nhưng chưa từng coi là tuyến chính trong nhiều thập kỷ.
Thị trường khách hàng của Arab Saudi đã thay đổi hoàn toàn so với thập niên 70–80 của thế kỷ XX, khi châu Âu và Mỹ là những người mua lớn nhất. Hiện tại, châu Á mới là điểm đến chủ yếu của dầu Arab Saudi, và tuyến qua Suez không phục vụ hướng này một cách thuận lợi.
Theo dữ liệu từ Kpler và LSEG, một tàu dầu đi từ cảng Yanbu trên biển Đỏ tới Đài Loan qua eo Bab el-Mandeb chỉ mất khoảng 19 ngày. Nếu phải đi qua kênh Suez, Địa Trung Hải, eo Gibraltar rồi vòng qua Mũi Hảo Vọng ở cực nam châu Phi, hành trình đó sẽ kéo dài tới 48 ngày.
Chi phí nhiên liệu cho hành trình dài hơn này tăng từ 1,26 triệu USD lên 2,87 triệu USD, theo tính toán của Reuters dựa trên dữ liệu LSEG. Ngoài ra, phí quá cảnh kênh đào Suez phát sinh thêm khoảng một triệu USD cho mỗi chuyến hàng.
Các tàu dầu cỡ lớn đi qua kênh Suez còn bị hạn chế mớn nước, buộc phải chở chưa đến một nửa công suất, theo số liệu từ Energy Aspects. Sau khi ra khỏi kênh và vào vùng Địa Trung Hải, tàu mới có thể bơm thêm dầu để đạt gần mức đầy tải.
Một phương án được giới quan sát đề cập là Arab Saudi có thể dùng đường ống Sumed để vận chuyển một phần dầu, thay vì đưa tất cả qua kênh đào. Đường ống dài 320km này nối cảng Ain Sokhna trên biển Đỏ với cảng Sidi Kerir bên bờ Địa Trung Hải, với công suất tối đa 2,5 triệu thùng mỗi ngày, tương đương khoảng một phần ba tổng lượng dầu xuất khẩu của Arab Saudi.
Lê Toan (tổng hợp)
