BẮC KINH – Giống lúa cao gần 2m do các nhà khoa học Trung Quốc phát triển đã được mở rộng trồng tại nhiều địa phương, ghi nhận năng suất cao và được kỳ vọng góp phần củng cố chiến lược an ninh lương thực lâu dài.
- Lò mổ Hưng Yên tắt camera che giấu gần một tấn thịt lợn dịch
- Bé sơ sinh nguy kịch được cứu sống sau cuộc mổ chạy đua thời gian
- Công an Hải Phòng phong tỏa 3.000 tỷ đồng trong chuyên án rửa tiền
Ý tưởng từng được cố giáo sư Viên Long Bình, người được mệnh danh là “cha đẻ lúa lai”, ấp ủ nay đã trở thành hiện thực trên nhiều cánh đồng. Bên cạnh mục tiêu nâng sản lượng, giống lúa mới còn hướng đến thích ứng với biến đổi khí hậu và tạo thêm giá trị từ mô hình canh tác kết hợp.
Giống lúa này được Viện Nông nghiệp cận nhiệt đới thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc nghiên cứu từ năm 2017 dưới sự dẫn dắt của nhà nghiên cứu Hạ Tân Kiệt (Xia Xinjie). Mục tiêu là tạo ra dòng lúa có sinh khối lớn hơn đáng kể so với lúa lai truyền thống, mở thêm dư địa tăng năng suất khi nhiều giống hiện nay đã tiến gần giới hạn phát triển.
Cây lúa trưởng thành cao khoảng 1,8-2,2m, thân cứng, lá thẳng và có màu xanh đậm hơn, giúp tăng hiệu quả quang hợp. Đặc điểm này cũng góp phần nâng khả năng chống chịu ngập úng, sâu bệnh và đất nhiễm mặn, những thách thức ngày càng lớn đối với sản xuất nông nghiệp.
Từ thử nghiệm đến mô hình sản xuất kết hợp
Huyện Sanzhou (Tam Châu), tỉnh Quý Châu là một trong những khu vực được truyền thông quốc tế quan tâm khi triển khai giống lúa này trên vùng đất đá vôi nghèo dinh dưỡng. Theo Tân Hoa Xã, được South China Morning Post và AgroPages dẫn lại, vụ thu hoạch thứ hai đạt năng suất 12,6tấn/ha, tăng 5% so với mức 12tấn/ha của vụ trước và cao gần gấp 1,8 lần mức bình quân khoảng 7,1tấn/ha của Trung Quốc năm 2022.
Ngoài Quý Châu, giống lúa khổng lồ còn được trồng thử nghiệm tại Trùng Khánh. Tại quận Đại Túc, chiều cao của cây cho phép duy trì mực nước sâu 60-80cm để nuôi cá, tôm và cua dưới ruộng lúa, qua đó tận dụng chất thải thủy sản làm nguồn dinh dưỡng tự nhiên, giảm lượng phân bón hóa học và tăng thêm thu nhập cho nông dân.
Tại Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, một nông dân canh tác 13,3ha cho biết năng suất tăng thêm từ 2.200-3.000kg/ha so với những năm trước. Trung Quốc News Service cũng từng thông tin giống lúa này có thể đạt khoảng 9tấn/ha, cao hơn tới 30% so với lúa thông thường, và hiện đã được nhân rộng tại Tứ Xuyên, Hắc Long Giang, Quảng Đông, Phúc Kiến, Quý Châu cùng thành phố Thiên Tân.
Theo các nhà nghiên cứu, giá trị của giống lúa không chỉ nằm ở sản lượng hạt mà còn ở mô hình canh tác đa tầng khi thân cây cao tạo điều kiện phát triển thủy sản, còn tán lá là nơi trú ẩn của một số loài động vật nhỏ. Ông Hạ Tân Kiệt kỳ vọng giống lúa này có thể được mở rộng sang các quốc gia thuộc sáng kiến Vành đai và Con đường ở Đông Nam Á, nơi cũng đang đối mặt với sức ép về an ninh lương thực.
Dẫu vậy, giới chuyên môn quốc tế cho rằng vẫn cần tiếp tục đánh giá hiệu quả kinh tế, chi phí đầu tư phân bón và khả năng thích nghi của giống lúa khi triển khai tại các vùng khí hậu nhiệt đới, vốn có điều kiện sản xuất khác với khu vực miền núi phía Tây Nam Trung Quốc.
Nguyễn Mùi (tổng hợp)
