Chính phủ đề xuất nâng vốn dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng lên 289.339 tỷ đồng, trong đó phần lớn vốn tăng thêm dự kiến huy động từ khoản vay Trung Quốc.
- Động đất rung chuyển xã Bảo Lạc sau một tiếng nổ lớn
- Triệt xóa đường dây mua bán linh kiện lắp súng qua mạng tại Thanh Hóa
- Trung tâm khí tượng cảnh báo mưa lớn dồn dập đe dọa miền Bắc
Sáng 06/8, tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh trình tờ trình của Chính phủ về điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án. Theo đó, tổng mức đầu tư sơ bộ được đề xuất tăng từ 203.231 tỷ đồng lên 289.339 tỷ đồng, tương đương thêm 86.108 tỷ đồng so với mức Quốc hội phê duyệt tháng 2/2025.
Trong phương án mới, khoảng 179.737 tỷ đồng dự kiến vay từ Trung Quốc để phục vụ xây dựng, thiết bị, tư vấn và dự phòng; 109.602 tỷ đồng còn lại huy động trong nước cho giải phóng mặt bằng cùng các khoản chi khác.
Phần vốn tăng thêm hình thành từ nhiều khoản chi. Chi phí xây lắp và thiết bị tăng hơn 51.210 tỷ đồng do bổ sung hạng mục, cập nhật thiết kế theo quy hoạch mới; chi phí bồi thường, tái định cư tăng gần 34.849 tỷ đồng do áp dụng đơn giá đất mới sau sáp nhập địa phương.
Dự án cũng bổ sung 8,4km đoạn Yên Viên – Gia Lâm với kinh phí 21.605 tỷ đồng để phù hợp quy hoạch Thủ đô Hà Nội, đồng thời chuyển ga hành khách đầu mối phía Bắc từ Yên Viên về Gia Lâm.
Đáng chú ý, đoạn Hà Nội – Hải Phòng được đề xuất làm đường đôi ngay từ đầu thay vì phân kỳ như phương án trước. Cách làm này cần thêm khoảng 22.814 tỷ đồng, nhưng theo tính toán của cơ quan lập dự án sẽ giảm 115ha đất sử dụng, tiết kiệm 4.800 tỷ đồng giải phóng mặt bằng về sau và 12.587 tỷ đồng so với việc đầu tư hai lần.
Áp lực cân đối nguồn vốn
Phương án điều chỉnh khiến tổng vốn dự án tăng 42,4% chỉ sau hơn một năm được Quốc hội phê duyệt. Thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho rằng mức tăng “rất lớn so với chủ trương đầu tư đã được Quốc hội quyết định”, đồng thời đề nghị Chính phủ rà soát, đối chiếu suất đầu tư với những dự án đường sắt có điều kiện tương đồng trong khu vực và trên thế giới.
Đại biểu Nguyễn Ngọc Hà cũng lo ngại phần vốn ngân sách tăng thêm có thể tạo áp lực lên ngân sách quốc gia và đề nghị tính toán kỹ khả năng cân đối vốn. Mối lo này thể hiện rõ trong nhu cầu vốn giai đoạn 2026-2030, khi dự án cần khoảng 224.586 tỷ đồng nhưng kế hoạch đầu tư công trung hạn mới bố trí 148.478 tỷ đồng.
Phần thiếu 76.108 tỷ đồng dự kiến phải trông chờ vào nguồn vốn chưa phân bổ, phát hành trái phiếu Chính phủ và khoản tiết kiệm 5% chi đầu tư công. Vì vậy, bên cạnh việc làm rõ các nguyên nhân khiến dự án tăng vốn, bài toán huy động và cân đối nguồn lực sẽ là vấn đề cần được tính toán trong quá trình xem xét điều chỉnh chủ trương đầu tư.
Ninh Lý (tổng hợp)
