AI trong giảng dạy đại học: Bước chuyển đổi chiến lược tại PTIT

AI trong giảng dạy đại học đang trở thành chiến lược đột phá của Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông (PTIT), khi trường đặt mục tiêu 100% môn học có trợ lý AI, cá nhân hóa lộ trình học tập, gắn đào tạo với khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo.

AI trong giảng dạy đại học và tầm nhìn của PTIT

Tại Đại hội Đại biểu lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 của Đảng bộ Bộ Khoa học và Công nghệ, Giám đốc PTIT, PGS.TS Đặng Hoài Bắc, đã công bố chiến lược coi AI là “lực lượng giảng dạy” quan trọng. Học viện đặt mục tiêu trở thành trường trọng điểm quốc gia về công nghệ, quy mô 45.000 sinh viên, lọt top 100 châu Á.

Theo đó, toàn bộ các môn học tại PTIT sẽ được tích hợp học liệu số và có trợ lý AI hỗ trợ. Mỗi sinh viên sẽ có bản đồ năng lực cá nhân, được xây dựng dựa trên dữ liệu học tập, từ đó hình thành lộ trình đào tạo riêng biệt. Điều này giúp rút ngắn thời gian để đạt các chứng chỉ kỹ năng quốc tế, đồng thời mở ra hướng tiếp cận mới cho đào tạo nhân lực chất lượng cao.

AI trong giảng dạy đại học gắn với mô hình đào tạo lai

PTIT triển khai mô hình kết hợp: 30% môi trường số, 35-40% truyền thống và 30% đào tạo tại doanh nghiệp. Sinh viên không chỉ học lý thuyết trên giảng đường mà còn tham gia các dự án thực tế, thậm chí được nhận lương từ năm thứ nhất.

Học viện cũng phát triển mô hình “giảng viên doanh nhân – giảng viên khởi nghiệp”, nơi các chuyên gia, lãnh đạo doanh nghiệp trực tiếp tham gia giảng dạy. Cách tiếp cận này giúp đào tạo gắn sát thực tiễn, thu hẹp khoảng cách giữa tri thức học thuật và nhu cầu thị trường lao động.

AI trong giảng dạy đại học
Giảng viên trải nghiệm một số ứng dụng AI trong dạy học (Ảnh: intenet)

AI trong giảng dạy đại học và mô hình hợp tác ba nhà

Không chỉ đổi mới trong đào tạo, PTIT còn vận hành theo mô hình “ba nhà”: Nhà trường – Nhà nước – Doanh nghiệp. Nếu trước đây doanh nghiệp chỉ tiếp nhận sinh viên thực tập, nay họ sẽ đưa ra đề bài, đầu tư trực tiếp và đồng hành trong nghiên cứu.

Hai hướng đi song song được triển khai gồm spin-in (doanh nghiệp “gửi đề bài” vào trường) và spin-off (thương mại hóa kết quả nghiên cứu thành doanh nghiệp mới). Nhờ vậy, Học viện trở thành “vườn ươm công nghệ”, nơi tri thức được ứng dụng thực tế thay vì chỉ dừng ở nghiên cứu lý thuyết.

Khát vọng startup kỳ lân

Để thúc đẩy đổi mới sáng tạo, PTIT xây dựng mô hình đặc khu khởi nghiệp, nơi mọi ý tưởng sẽ được phân tích, đánh giá và kết nối đầu tư bằng AI. Trường đặt mục tiêu có 30 startup vào năm 2027 và hướng đến hình thành kỳ lân công nghệ giai đoạn 2030-2035.

Nhiều dự án đã được khởi động như: AI dạy tiếng Việt, AI trợ giảng lập trình, radar phát hiện drone, robot cộng tác, chip IoT 22 nm cho nuôi trồng thủy sản. Đây là minh chứng cho định hướng biến AI từ công cụ hỗ trợ thành động lực tạo sản phẩm và doanh nghiệp.

Thách thức và triển vọng của AI trong giảng dạy đại học

Dù cơ hội rộng mở, việc triển khai AI trong giáo dục cũng đặt ra không ít thách thức: chi phí đầu tư, chất lượng dữ liệu huấn luyện, bảo mật thông tin cá nhân và nguy cơ lệ thuộc vào máy móc. Đặc biệt, vai trò của giảng viên cần được tái định nghĩa, tránh để AI thay thế hoàn toàn yếu tố con người.

Kinh nghiệm từ các quốc gia như Singapore, Hàn Quốc cho thấy, AI chỉ thực sự hiệu quả khi đi cùng chính sách hỗ trợ, đầu tư hạ tầng và hành lang pháp lý minh bạch. Với định hướng chiến lược và mô hình hợp tác “ba nhà”, PTIT có cơ sở để hiện thực hóa mục tiêu, góp phần đưa Việt Nam tiến gần hơn tới chuẩn mực giáo dục công nghệ toàn cầu.

AI không chỉ là công cụ hỗ trợ.

mà đang trở thành động lực cốt lõi cho sự đổi mới giáo dục. Với chiến lược của PTIT, AI được kỳ vọng góp phần xây dựng thế hệ sinh viên sáng tạo, khởi nghiệp, sẵn sàng hội nhập quốc tế. Đây là bước đi mang tính tiên phong, hứa hẹn thay đổi toàn diện cách thức đào tạo đại học tại Việt Nam.

Nguồn: vnexpress; cte.vnu.edu