Đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo nhấn mạnh kỷ luật là để học sinh tiến bộ, song những vụ học sinh hành hung giáo viên ngay trong lớp đang đặt ra yêu cầu hoàn thiện quy định để vừa giữ kỷ cương, vừa bảo đảm an toàn cho nhà giáo.
- Tin quốc tế 24/10: Nga – Ukraine đạt thỏa thuận ngừng bắn, Pháp tăng cường an ninh
- Một hộ dân bị cưỡng chế kê biên tài sản vì nợ tiền ngân hàng
- Người đi cùng tài xế trong vụ nữ sinh tử vong ở Vĩnh Long?
Ngày 19/10, một nam sinh lớp 12 Trường THPT Mạc Đĩnh Chi (xã Nội Bài, Hà Nội) đánh cô giáo chủ nhiệm ngay trên bục giảng và bị khởi tố, tạm giam. Hình thức kỷ luật cao nhất với học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông hiện nằm trong Thông tư 19/2025/TT-BGDĐT về khen thưởng và kỷ luật học sinh, có hiệu lực từ ngày 31/10/2025.
Khi giải thích vì sao mức cao nhất chỉ là viết bản tự kiểm điểm, đại diện Bộ cho rằng kỷ luật giúp học sinh tự nhận thức và thay đổi, “không phải kỷ luật nhằm đẩy học sinh ra khỏi môi trường giáo dục”. Quan điểm này đáng trân trọng vì mong các em sửa sai và tiếp tục trưởng thành, nhưng cũng đặt ra câu hỏi: giữ các em lại bằng cách nào để học sinh tiến bộ, giáo viên được bảo vệ và nhà trường giữ được kỷ cương.
Câu hỏi ấy không chỉ xuất phát từ một vụ việc. Cuối năm 2023, một nhóm học sinh lớp 7 ở Tuyên Quang chốt cửa lớp, dồn cô giáo vào góc tường, chửi bới và ném dép vào cô. Tháng 9/2025, một học sinh lớp 7 Trường THCS Đại Kim (phường Định Công, Hà Nội) túm tóc, ghìm đầu cô giáo chủ nhiệm khi cô thu giữ món đồ chơi sắc nhọn, cho thấy bạo lực học đường có thể nhắm vào chính người đang dạy dỗ các em.
Thông tư 19/2025/TT-BGDĐT thay thế Thông tư 08/TT năm 1988 và không còn hình thức đình chỉ học tập. Với học sinh ngoài cấp tiểu học, ba biện pháp kỷ luật gồm nhắc nhở, phê bình và yêu cầu viết bản tự kiểm điểm, được cân nhắc theo ảnh hưởng đến bản thân học sinh, nhóm hoặc lớp, và toàn trường. Kèm theo là các hoạt động hỗ trợ như khuyên bảo, theo dõi, tư vấn học đường, giáo dục kỹ năng và phối hợp với gia đình, nhằm giúp học sinh nhận ra sai lầm và tiếp tục học.
Thực tế cho thấy kỷ luật nghiêm khắc đúng mức không chỉ để trừng phạt mà còn để cảnh báo, ngăn những vi phạm nặng hơn. Trước khi hành vi đi đến chỗ phải đối diện pháp luật, một biện pháp như tạm dừng học có thời hạn có thể tạo khoảng lặng để học sinh và gia đình nhìn lại sự việc.
Dù vậy, đình chỉ học tập không tự gỡ được gốc rễ của bạo lực, nếu thiếu tư vấn, hỗ trợ và theo dõi thì học sinh vẫn có thể tái phạm. Ở chiều ngược lại, khi mức cao nhất chỉ là bản tự kiểm điểm và các hoạt động hỗ trợ không kéo theo hệ quả nào lớn hơn, nhà trường thiếu công cụ để xử lý tương xứng hành vi xâm phạm thân thể giáo viên, cũng thiếu cơ chế giữ an toàn cho lớp học ngay sau sự việc.
Mỗi học sinh, mỗi hoàn cảnh cần được nhìn riêng. Vi phạm lần đầu, mức nhẹ, thái độ cầu thị thì sự nhắc nhở và động viên có thể giúp các em sửa sai, còn khi tái phạm, nhà trường cần phối hợp chặt hơn với gia đình và tăng theo dõi, hỗ trợ. Riêng hành vi cố ý hành hung giáo viên, đe dọa an toàn người khác hoặc bạo lực lặp lại nhiều lần thì việc xử lý phải nghiêm túc hơn, phải tương xứng với mức vi phạm.
Bộ Giáo dục và Đào tạo nên nghiên cứu hoàn thiện quy định theo hướng có quy trình can thiệp rõ ràng với bạo lực nghiêm trọng và tình trạng tái phạm. Với các trường hợp nặng, cần tính đến cơ chế quản lý hoặc bố trí học tập phù hợp, vừa bảo vệ cộng đồng học đường, vừa giữ cơ hội học của học sinh.
Nếu xem xét hạn chế học trực tiếp hoặc tạm dừng học, cần có căn cứ pháp lý rõ ràng, tiêu chí minh bạch, thời hạn cụ thể và cơ chế xem xét lại. Đình chỉ không nên trở thành hình phạt mặc định, và mọi biện pháp đều phải đúng luật, tương xứng, đi kèm phương án tiếp tục giáo dục.
Điều 37 Luật Nhà giáo năm 2025, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, quy định tổ chức cá nhân có hành vi xâm phạm uy tín, danh dự, nhân phẩm nhà giáo có thể bị xử lý kỷ luật, xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự, gây thiệt hại thì phải bồi thường. Hành vi xảy ra trong cơ sở giáo dục hoặc khi nhà giáo đang làm nghề phải được xử lý nghiêm khắc, cho thấy việc bảo vệ thầy cô cần những biện pháp cụ thể để họ yên tâm làm nhiệm vụ, chứ không dừng ở lời kêu gọi tôn trọng.
Sau mỗi vụ bạo lực, ngoài học sinh vi phạm còn có giáo viên bị tổn thương, những em chứng kiến và cả tập thể lớp cần trở lại việc học trong tâm thế an toàn. Quan tâm đến học sinh vi phạm không có nghĩa xem nhẹ người bị hại, và giúp các em hiểu hết hậu quả hành vi của mình cũng là dạy về lòng nhân ái và tinh thần trách nhiệm.
Nhân văn không phải là bỏ qua lỗi lầm, mà là kiên nhẫn giáo dục, trao cơ hội sửa sai nhưng không quên người bị hại. Khi kỷ luật được đặt đúng chỗ, học sinh có cơ hội trưởng thành, thầy cô vững tâm đứng lớp, và trường học vẫn là nơi ai cũng được tôn trọng, được an toàn.
Đức Vinh (tổng hợp)
